“Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi” – 2023-cü ilin antiterror tədbirləri
“Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi” – 2023-cü ilin antiterror tədbirləri
Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində 2023-cü il sentyabrın 19–20-də Qarabağda keçirilmiş antiterror tədbirləri ölkənin ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam bərpası baxımından mühüm tarixi mərhələ təşkil edir. Uzun illər davam etmiş işğal və separatizm probleminin aradan qaldırılması istiqamətində əldə olunan nəticələr 2020-ci il Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfərin məntiqi davamı kimi Azərbaycanın bütün ərazisində konstitusiya quruluşunun bərpasını təmin etdi.
2023-cü il sentyabrın 19-da Qarabağ iqtisadi rayonunda baş vermiş genişmiqyaslı təxribatların qarşısının alınması məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri tərəfindən lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başlanıldı. Azərbaycan Prezidentinin 19 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamında qeyd edildiyi kimi, tədbirlərin əsas məqsədləri Ermənistan silahlı qüvvələrinin qalıqlarının tərksilah edilərək Azərbaycan ərazisindən çıxarılması və həmin ərazilərdə Azərbaycan Respublikasının konstitusiya quruluşunun bərpa edilməsi olmuşdur. Əməliyyat 23 saat ərzində başa çatmış və qarşıya qoyulan vəzifələr yerinə yetirilmişdir.
Antiterror tədbirlərinin başlanmasına gətirib çıxaran hadisələr sırasında mina partlayışı nəticəsində Azərbaycan vətəndaşlarının və polis əməkdaşlarının həlak olması, eləcə də Azərbaycanın mövqelərinə qarşı müxtəlif silahlardan atəş açılması xüsusi qeyd olunur. Azərbaycan Prezidenti 20 sentyabr 2023-cü il tarixli xalqa müraciətində bu hadisələrin ölkənin təhlükəsizliyinə və suverenliyinə qarşı təhdid yaratdığını bildirmişdir.
Antiterror tədbirlərinin ən mühüm siyasi-hüquqi nəticəsi Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət hakimiyyətinin və konstitusiya quruluşunun bərpası oldu. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Dövlət Suverenliyi Gününün təsis edilməsi haqqında Sərəncamında 2023-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində qanunun aliliyinin təmin olunduğu və dövlət suverenliyinin bərpa edildiyi xüsusi vurğulanır. Bu səbəbdən hər il sentyabrın 20-nin Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd olunması həmin tarixi hadisənin dövlətçilik baxımından əhəmiyyətini təsbit edir.
Suverenliyin bərpası yalnız hərbi nəticə kimi deyil, həm də dövlət idarəçiliyinin vahid hüquqi əsaslar üzərində təmin olunması baxımından mühüm hadisədir. Azərbaycan Konstitusiyasına əsasən, dövlətin ərazisi vahid, toxunulmaz və bölünməzdir; dövlət hakimiyyəti isə qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətinin qarşılıqlı fəaliyyətinə əsaslanır. Bu baxımdan 2023-cü ilin sentyabr hadisələri Azərbaycanın bütün ərazisində konstitusion hüquq və idarəetmə sisteminin tətbiqi üçün yeni mərhələ yaratdı.
Sentyabr hadisələrindən sonra Qarabağda Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağının dalğalanması və dövlət institutlarının fəaliyyətinin bərpası suverenliyin praktiki ifadəsinə çevrildi. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi tarix səhifəsində də antiterror tədbirlərinin nəticəsi olaraq ölkənin suverenliyinin tam bərpa edildiyi və Azərbaycan dövlət bayrağının bütün ərazilərdə dalğalandığı qeyd olunur.
Bu tarixi hadisə Azərbaycanın qarşısında yeni və mühüm vəzifələr də müəyyənləşdirdi. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və yenidənqurma işlərinin sürətləndirilməsi, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi, müasir infrastrukturun yaradılması və regionun iqtisadi potensialının reallaşdırılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Beləliklə, hərbi mərhələnin başa çatması Qarabağda genişmiqyaslı quruculuq mərhələsinin başlanmasına şərait yaratdı.
2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş antiterror tədbirləri Azərbaycan dövlətçiliyi baxımından mühüm tarixi nəticə ilə yadda qaldı: ölkənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış bütün ərazisində dövlət suverenliyi və konstitusiya quruluşu təmin edildi. Bu hadisə 2020-ci ildə əldə edilmiş Zəfərlə başlayan prosesin mühüm yekun mərhələlərindən biri olmaqla, Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutur. “Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi” ifadəsi də bu baxımdan Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpası ilə bağlı tarixi mərhələnin simvolik ifadələrindən birinə çevrilmişdir.
Rəmzi Şirinov-Zərdab rayonu, Dəli Quşçu kənd tam ümumtəhsil orta məktəbinin direktoru