Aynular – Yaponiyanın unudulmuş yerli xalqı: Unikal ayı ayinləri, üz döymələri və fərqli mənşəyə malik adətləri olan gizli etnos
Faktum.az xəbər verir ki, yapon mədəniyyətinin və dilinin hakim olduğu Günəşin doğduğu ölkənin şimalında – Hokkaydo adasında əsrlər boyu tamamilə fərqli genetikaya, dilə və dini inanclara malik unikal bir etnos yaşamışdır. Aynular adlandırılan bu yerli xalq öz açıq rəngli dərisi, gur saqqalları, iri gözləri və Sibir xalqlarına bənzər antropoloji əlamətləri ilə etnoqrafların və antropoloqların uzun illər maraq mərkəzində durmuşdur. Yaponiyanın əsas əhalisi sayılan Yamato xalqından tamamilə seçilən aynuların dili də dünyada heç bir dil ailəsinə aid edilməyən izolyasiya olunmuş müstəqil dil sayılır. Aynuların dini dünyagörüşündə təbiət müqəddəs hesab olunur və onlar ətrafdakı hər bir canlıda, xüsusilə heyvanlarda və təbiət hadisələrində “Kamuy” adı verilən tanrısal ruhların təcəssüm olunduğuna inanırlar.
Aynu mədəniyyətinin ən diqqətçəkən və sirli ənənələrindən biri qadınların üzünə vurulan xüsusi döymələrdir. Hələ yetkinlik yaşına çatmamış qız uşaqlarının dodaqlarının ətrafına və qollarına kömür qurumu ilə çəkilən bu döymələr geniş gülümsəmə formasını xatırladır və “Ançi-nuye” adlanır. Bu döymələr sadəcə gözəllik və yetkinlik rəmzi sayılmır, eyni zamanda qadınları pis ruhlardan qoruyan mistik bir qalxan və ölüm nəsib olduqda əcdadların aləminə keçid vizası hesab olunurdu. Digər tərəfdən, aynuların sosial həyatında ayı heyvanı xüsusi ilahi statusa malik idi. “İyomante” adı verilən qədim ritualda meşədən tutulan balaca ayı balası kənddə böyüdülür, ona böyük hörmətlə qulluq edilir və müəyyən yaşa çatdıqda xüsusi dini mərasimlə qurban edilərək ruhu hədiyyələrlə birlikdə tanrılar aləminə yola salınırdı. Aynular inanırdılar ki, ayı insan aləminə qonaq gəlmiş tanrıdır və bu ritual vasitəsilə onun ruhu öz ilahi evinə qaytarılır.
Meyci dövründən etibarən Yaponiyanın həyata keçirdiyi sərt assimilasiya siyasəti nəticəsində aynu dilinin, adət-ənənələrinin və unikal ayinlərinin tətbiqi uzun illər qadağan edilmiş, bu etnos öz tarixi torpaqlarında unudulmağa məhkum olunmuşdu. Yalnız son onilliklərdə aparılan etnoqrafik araşdırmalar və beynəlxalq təzyiqlər sayəsində Yaponiya hökuməti aynuları rəsmi olaraq ölkənin yerli xalqı kimi tanımış və onların mədəni irsinin bərpası üçün xüsusi layihələr icra etməyə başlamışdır. Bu gün sayları bir neçə minlə ölçülən Aynular müasir rəqəmsal dünyada öz qədim kimliklərini, dillərini və mistik adətlərini yaşatmaq üçün mübarizə aparırlar.