Sirkad ritm pozuntusu və maddələr mübadiləsi

Faktum.az xəbər verir ki, müasir dövrdə gecə saatlarında telefon, planşet və kompüter ekranlarından yayılan göy işıq (blue light) insan orqanizminin təbii bioloji saatını – sirkad ritmini ciddi şəkildə pozur.

Qaranlıq düşərkən beynin ifraz etməli olduğu melatonin hormonunun qarşısını alan bu süni işıqlandırma orqanizmə hələ də gündüz olduğu siqnalını verir. Sirkad ritmin pozulması isə təkcə yuxusuzluq və yorğunluqla bitmir; bu hal maddələr mübadiləsinin (metabolizmin) zəifləməsinə, insulin müqavimətinin artmasına, çəki artımına və II tip şəkərli diabet riskinin kəskin yüksəlməsinə səbəb olur.

The Lancet və Nature Medicine kimi nüfuzlu elmi jurnallarda dərc olunan araşdırmalar göstərir ki, xroniki sirkad pozuntusu immun sisteminin müdafiə qabiliyyətini zəiflədərək orqanizmi iltihabi proseslərə qarşı həssas edir. 2026-cı ildə tibb mütəxəssislərinin təqdim etdiyi maarifləndirici tövsiyələrə görə, yatmazdan ən azı 2 saat əvvəl rəqəmsal ekranlardan uzaq durmaq, gecə rejimi funksiyalarından istifadə etmək və təbii yuxu rejimini bərpa etmək ümumi sağlamlığın və metabolik balansın qorunmasında həyati əhəmiyyət kəsb edir.