Xəstəlik yox, fərqlilik: Autizm nədir və haqqında nəyi bilməliyik?

Faktum.az xəbər verir ki, cəmiyyətdə autizm haqqında ən çox yayılan yanlış fikirlərdən biri onun bir xəstəlik kimi qəbul edilməsidir. Lakin tibb və psixologiya elmi rəsmi olaraq bildirir ki, autizm xəstəlik deyil, beynin fərqli işləmə mexanizminə söykənən neyroinkişaf fərqliliyidir (Autizm Spektr Pozuntusu).

Xəstəliklər virus, bakteriya və ya müəyyən daxili pozuntular nəticəsində yaranır, tibbi müalicə və dərmanlarla sağaldıla bilir. Autizm isə insanın anadangəlmə malik olduğu neyroloji bir xüsusiyyətdir. Onun heç bir dərmanla sağaldılması mümkün deyil və bu, nə başqasına keçən, nə də sonradan qazanılan bir vəziyyətdir. Autizmli fərdlər dünyanı, səsləri, rəngləri və sosial münasibətləri digər insanlardan tamamilə fərqli şəkildə qavrayırlar.

Autizm spektrində olan şəxslərdə göz təmasından qaçmaq, nitqin gecikməsi, təkrarlanan hərəkətlər, gündəlik rejimdəki dəyişikliklərə qarşı həssaslıq, eləcə də yüksək səsə və ya parlaq işığa qarşı normadan artıq reaksiya müşahidə oluna bilər. Autizmli uşaqların cəmiyyətə adaptasiya olunmasında ən böyük rol dərman müalicəsinə deyil, erkən diaqnostikaya və xüsusi təlimlərə (davranış terapiyası, nitq təlimi, erqoterapiya) aiddir. Düzgün yanaşma, ailə və cəmiyyətin dəstəyi ilə autizmli fərdlər müstəqil yaşam bacarıqları qazana, təhsil ala və müxtəlif sahələrdə böyük uğurlar əldə edə bilərlər. Mütəxəssislər vurğulayır ki, autizmli şəxslərə acımaq və ya onları təcrid etmək əvəzinə, fərqlilikləri qəbul etmək və cəmiyyətə inteqrasiya olunmalarına şərait yaratmaq vacibdir.