Vəfat etmiş şəxsin pensiya kapitalı haraya gedir?

Ailə başçısını itirənlərin pensiya hüququ

Faktum.az xəbər verir ki, cəmiyyətdə ən çox sual doğuran, lakin hüquqi incəlikləri az bilinən sosial məsələlərdən biri vətəndaşın pensiya yaşına çatmadan və ya pensiya aldığı dövrdə vəfat etməsi zamanı fərdi hesabında toplanmış pensiya kapitalının taleyidir. Qanunvericiliyə əsasən, toplanmış pensiya kapitalı klassik mülkiyyət hüququ kimi birbaşa vərəsəlik qaydasında nağd pul olaraq bölüşdürülmür. Lakin bu vəsait vəfat etmiş şəxsin öhdəliyində olan ailə üzvlərinin sosial müdafiəsini təmin etmək üçün ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası şəklində reallaşdırılır.

Sosial təminat mütəxəssislərinin 2026-cı ildə verdiyi təhlillərə görə, vəfat etmiş şəxsin fərdi hesabındakı sığorta kapitalı əsasında onun ailə üzvlərinə pensiya təyin olunur. Ailə başçısını itirməyə görə pensiya alacaq subyektlərə vəfat edənin vefalı/yetkinlik yaşına çatmamış (və ya əyani təhsil alan 23 yaşınadək) övladları, əmək qabiliyyətsiz və ya pensiya yaşında olan həyat yoldaşı, eləcə də əlilliyi olan valideynləri daxildir. Əgər vəfat etmiş şəxsin minimum sığorta stajı ailə başçısını itirməyə görə pensiya təyin edilməsinə kifayət etmirsə, bu halda onun öhdəliyində olan ailə üzvlərinə aylıq sosial müavinət ödənilir. Bu mexanizm vəfat edən şəxsin illərlə dövlət sığorta sisteminə etdiyi ödənişlərin itməməsini və onun doğmalarına sosial dəstək kimi qayıtmasını təmin edir.