Qida Təhlükəsizliyi və Müharibəsi: Dünyanı Kim Yedizdirir?

Faktum.az  xəbər verir ki, modern dünyada strateji üstünlük yalnız hərbi güc və ya texnologiya ilə ölçülmür. Qlobal əhalinin sürətlə artdığı, iqlim dəyişikliyinin əkin sahələrinə zərbə vurduğu bir dövrdə qida və su resursları ən mühüm geostrateji silaha çevrilməkdədir.

Dünya üzrə buğda, qarğıdalı və gübrə ixracının böyük bir hissəsi məhdud sayda ölkələrin nəzarətindədir. Qara dəniz hövzəsi və Cənubi Amerika kimi əsas kənd təsərrüfatı mərkəzlərində yaşanan istənilən siyasi və ya hərbi gərginlik dərhal qlobal qiymət artımına və xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ərzaq krizisinə yol açır. Bu durum göstərir ki, ərzaq tədarük zəncirinə nəzarət etmək beynəlxalq münasibətlərdə həlledici təsir gücünə malikdir.

Kənd təsərrüfatının dayanıqlılığı birbaşa şirin su resurslarından asılıdır. Transsərhəd çaylar (məsələn, Nil, Dəclə, Fərat və Mekonq) üzərində tikilən nəhəng bəndlər və su anbarları qonşu dövlətlər arasında ciddi siyasi münaqişə mövzusuna çevrilir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gələcək onilliklərdə regional gərginliklərin əsas səbəbi neft və ya qaz deyil, məhz içməli və suvarma suyu çatışmazlığı olacaq.

Ərzaq böhranının qarşısını almaq üçün elm adamları və aqrar giqantlar quraqlığa, şoranlığa və zərərvericilərə dözümlü yeni toxum növləri üzərində çalışırlar. Eyni zamanda, torpaq sahələrinə qənaət edən və şəhər mühitində 90% daha az su işlədən şaquli (vertikal) qapalı fermalar gələcəyin kənd təsərrüfatı modeli kimi inkişaf etdirilir.

​Faktum.az bildirir ki, daxili qida təhlükəsizliyini və aqrar müstəqilliyini təmin edən dövlətlər gələcəyin qlobal sınaqlarına qarşı en dözümlü aktorlar olacaqlar.