Mülki qanunvericilikdə beynəlxalq hüququn yeri: Mülki Məcəllənin 3-cü maddəsinin hüquqi təhlili

Faktum.az xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 3-cü maddəsi milli mülki qanunvericilik ilə beynəlxalq hüquq aktları və Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr arasındakı hüquqi münasibətləri tənzimləyir. Bu maddə beynəlxalq hüququn ümumi qəbul edilmiş prinsiplərinin milli hüquq sistemindəki yerini və onların tətbiq iyerarxiyasını dürüstləşdirir.

Maddə 3.1-ə əsasən, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr mülki hüquq münasibətlərinə birbaşa tətbiq edilir. Yalnız beynəlxalq müqavilənin özündən onun tətbiqi üçün xüsusi dövlətdaxili normativ hüquqi aktın qəbul edilməsi tələbinin irəli sürüldüyü hallar istisna təşkil edir. Bu norma beynəlxalq öhdəliklərin milli mülki dövriyyədə əlavə bürokratik maneələr olmadan operativ şəkildə şamil olunmasını təmin edir.

Maddə 3.2-də isə beynəlxalq hüququn milli qanunvericilik karşısında üstünlüyü (primatlığı) prinsipi təsbit olunur. Əgər Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilədə müəyyən edilmiş qaydalar və hüquq normaları milli mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş normalardan fərqlənərsə, bu zaman avtomatik olaraq beynəlxalq müqavilənin normaları tətbiq edilir. Bu mexanizm ölkənin beynəlxalq iqtisadi və hüquqi inteqrasiyasını möhkəmləndirir, həmçinin xarici investorlar və xarici fiziki-hüquqi şəxslər üçün müqavilə münasibətlərində etibarlı hüquqi zəmanət yaradır.