Kainatın Gizli Kodu: Fibonaççi ardıcıllığı və Qızıl nisbət

Faktum.az xəbər verir ki, ətrafımızda gördüyümüz təbiətdə, kosmosun dərinliklərində və hətta insan bədənində riyazi bir estetik mükəmməllik gizlənib.

XIII əsrdə italyan riyaziyyatçısı Leonardo Fibonaççi dovşan populyasiyasının artım sürətini hesablamağa çalışarkən sadə bir ədəd sırası kəşf etdi: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89… Bu ardıcıllıqda hər bir ədəd özündən əvvəlki iki ədədin cəminə bərabərdir. Lakin əsl möcüzə bu ardıcıllıqdakı ədədləri bir-birinə böldükdə ortaya çıxır. Sırada irəlilədikcə alınan nəticə sabit bir sabitə – 1.618 rəqəminə yaxınlaşır. Bu sabit elm və incəsənət dünyasında “Qızıl Nisbət” adlanır.

Qızıl Nisbət və onun yaratdığı Fibonaççi spiralı kainatın az qala hər küncündə qarşımıza çıxır. Günəbaxan çiçəyinin mərkəzindəki tumların düzülüşü, şam qozasının halqaları və ilbiz çanağının burulma bucağı tam olaraq bu sıraya tabedir. Hətta okean dalğalarının qıvrılması, fırtınaların hərəkət istiqaməti, genetik kodumuz olan DNT spiralının ölçüləri və kainatdakı spirallı qalaktikaların forması belə bu riyazi kodu izləyir.

Memarlıq və incəsənət dahiləri də əsrlər boyu bu sirli nisbətdən istifadə ediblər. Qədim yunanlar Afina Parfenon məbədini inşa edərkən, Leonardo da Vinçi isə “Mona Liza” və “Sonuncu Şam Yeməyi” əsərlərini çəkərkən kompozisiyanı Qızıl Nisbət üzərində qurublar. İnsan gözü bu nisbətdə hazırlanan obyektləri və simaları instinktiv olaraq daha estetik və gözəl qəbul edir. Fibonaççi ardıcıllığı riyaziyyatın sadəcə quru rəqəmlərdən ibarət olmadığını, kainatın özünəməxsus nizamlı bir dilə sahib olduğunu sübut edən ən böyük dəlildir.