Haqqımızda Reklam Əlaqə
160×600
160×600

Geotermal enerji: Yer kürəsinin daxili istiliyindən qidalanan təmiz və tükənməz yaşıl enerji mənbəyi

16 Noyabr 2026, 14:00 Dünya
728×90

Faktum.az xəbər verir ki, qlobal miqyasda ənənəvi karbohidrogen yanacaqlarından imtina edilməsi və bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid prosesinin sürətləndiyi müasir dövrdə geotermal enerji strateji əhəmiyyət kəsb edən əsas alternativlərdən biridir. Yer kürəsinin daxili istiliyindən istifadə etməklə evlərin isidilməsi, isti su təchizatı və elektrik enerjisinin istehsalını təmin edən bu texnologiya xüsusilə İslandiya kimi vulkanik fəallığı yüksək olan ölkələrdə uğurla tətbiq olunur və qlobal ekoloji standartların qorunmasında nümunəvi model təşkil edir.

Geotermal enerji (yunanca geo – Yer, therme – istilik) planetimizin nüvəsindən və mantiyasından gələn təbii istiliyin yer qabığına doğru yayılması prinsipinə əsaslanır. Yer kürəsinin daxilindəki maqma qatından qaynaqlanan bu istilik yeraltı su hövzələrini qızdıraraq təbii buxar və isti su mənbələri yaradır. Bu mənbələrdən qazma quyuları vasitəsilə səthə çıxarılan isti su və buxar birbaşa turbinləri hərəkətə gətirərək elektrik enerjisi istehsal edir, ya da istilik dəyişdiriciləri vasitəsilə yaşayış binalarının mərkəzi istilik sisteminə ötürülür.

Geotermal enerjinin tətbiqində dünya miqyasında lider olan İslandiya bu sahənin unikal təcrübəsini nümayiş etdirir. Atlantik okeanının tektonik tavaların qovuşduğu aktiv vulkanik zonada yerləşən bu ada ölkəsi təbii imkanlarından maksimum yararlanır. İslandiyada evlərin və ictimai binaların 90 faizindən çoxu məhz geotermal sular vasitəsilə isidilir. Paytaxt Reykyavik dünyanın demək olar ki, tamamilə geotermal enerji ilə qızdırılan və istilik xərcləri ən aşağı olan şəhərlərindən biridir. Ölkədəki nəhəng geotermal stansiyalar (məsələn, Hellisheiði) təkcə istilik deyil, həm də ölkənin ümumi elektrik enerjisi tələbatının əhəmiyyətli hissəsini təmin edir.

Geotermal enerjinin digər bərpa olunan mənbələrlə müqayisədə bir sıra mühüm üstünlükləri mövcuddur:

Günəş enerjisi hava şəraitindən, külək enerjisi isə küləyin sürətindən asılı olduğu halda, geotermal enerji iqlim şəraitindən asılı olmayaraq il boyu 24 saat fasiləsiz işləyir.

Karbon qazı emissiyaları ənənəvi istilik elektrik stansiyaları ilə müqayisədə son dərəcə aşağıdır və ətraf mühitə mənfi təsiri minimaldır.

 Ölkələrin idxal olunan yanacaqdan asılılığını azaldaraq milli enerji təhlükəsizliyini təmin edir.

 İslandiya təcrübəsinin timsalında geotermal enerji təbiətin verdiyi resurslardan ekoloji tarazlığı pozmadan səmərəli istifadə etməyin və gələcəyin dayanıqlı energetika siyasətini qurmağın mükəmməl nümunəsini təqdim edir.

728×90
Paylaş: