Genetikadan estetikaya: Saç rənglərinin biologiyası, seçimi və düzgün baxım qaydaları
Faktum.az xəbər verir ki, insan saçının rəngi genetik olaraq saç folikulunda istehsal olunan melanin piqmentinin növündən və miqdarından asılıdır. Təbiətdə iki əsas melanin növü mövcuddur: tünd və qəhvəyi tonlara cavabdeh olan “eumelanin” və sarı, qırmızı tonları yaradan “feomelanin”. Bu iki piqmentin müxtəlif nisbətdə birləşməsi insanların unikal saç tonlarını formalaşdırır. Müasir dövrdə isə saç rənglənməsi yalnız imici dəyişmək vasitəsi deyil, həm də mürəkkəb kimyəvi və kosmetoloji prosesdir.
Qara və tünd qəhvəyi (Brunette): Dünya əhalisinin təxminən 70-80 faizində müşahidə olunan ən yayğın saç rəngidir. Tərkibində yüksek miqdarda eumelanin saxlayır, Günəşin ultrabənövşəyi şüalarına qarşı təbii müdafiə qabiliyyəti yüksəkdir.
Sarı və açıq tonlar (Blonde): Genetik olaraq dünyada yalnız 2 faiz insanda təbii halda rast gəlinir. Süni şəkildə açıldıqda saçın tərkibindəki piqmentlər oksidləşdirici maddələrlə parçalandığı üçün saç telinin strukturu zəifləyir və xüsusi nəm dəstəyi tələb edir.
Qırmızı və mis tonları (Redhead): Ən nadir təbii saç rəngidir (dünya əhalisinin 1-2 faizi). MC1R genindəki mutasiya nəticəsində feomelanin piqmentinin üstünlüyü ilə yaranır. Boyandıqda Piqment molekulları böyük olduğu üçün tez yuyulub solmağa meyillidir.
Son illər saçın təbii görünüşünü qorumaq üçün tam rəngləmə yerinə keçidli texnikalara üstünlük verilir. Balayaj (Balayage) saçın uclarına əllə sərbəst şəkildə işıq effekti vermək, Ombrə (Ombre) kökdən uca doğru tünddən açığa hamar keçid yaratmaq, Refle/Rofle (Highlights) isə saç tellərinə dərinlik və həcm qatmaq üçün tətbiq olunur.
Saçları rənglədikdən sonra rəngin qalıcılığını artırmaq və tel strukturu zədələnməsinin qarşısını almaq üçün sulfatsız şampunlardan istifadə olunmalıdır. Sarı və kül tonlarının saralmasının qarşısını almaq üçün haftada bir dəfə bənövşəyi (purple) şampunlar tətbiq edilməlidir. Kimyəvi əməliyyat görmüş saçlar istiliklə şəkilləndirilməzdən əvvəl mütləq termo-qoruyucu sprey və təbii yağlarla (keratin, arqan) dəstəklənməlidir.