Beynəlxalq Loqopedlər Günü

Nitq mədəniyyətinin qorunması və ünsiyyət baryerlərinin aradan qaldırılması
Faktum.az xəbər verir ki, hər il noyabrın 14-də dünyada Beynəlxalq Loqopedlər Günü (International Speech Therapist Day) qeyd olunur. Bu əlamətdar tarix nitq pozuntularının diaqnostikası, korreksiyası və profilaktikası sahəsində çalışan mütəxəssislərin peşə bayramı olmaqla yanaşı, insan həyatında səlis ünsiyyətin və nitq sağlamlığının nə qədər mühüm rol oynadığını cəmiyyətə xatırlatmaq məqsədi daşıyır. Loqopediya tibb, pedaqogika və psixologiyanın kəsişməsində dayanan kompleks bir elm sahəsidir və bu sahənin mütəxəssisləri həm uşaqların, həm də böyüklərin sosial adaptasiyasında əvəzsiz rol oynayırlar.
Müasir dövrdə loqopedlərin fəaliyyət dairəsi yalnız uşaqlarda müəyyən səslərin düzgün tələffüzünü öyrətməklə məhdudlaşmır. Onların işi insanın ünsiyyət qabiliyyətini tam bərpa etməyə yönəlmiş geniş spektrli istiqamətləri əhatə edir:
Erkən nitq inkişafı və ləngimələrin korreksiyası: Uşaqlarda nitqin gecikməsi, söz ehtiyatının azlığı və ya qrammatik quruluşun pozulması hallarında vaxtında aparılan loqopedik müdaxilə gələcəkdə məktəb təlimində yarana biləcək çətinliklərin (disleksiya, disqrafiya) qarşısını alır.
Kəkələmə və səs pozuntularının müalicəsi: Nitqin tempinin və ritminin pozulması, eləcə də səs tellərinin yüklənməsi nəticəsində yaranan problemlərin xüsusi nəfəs və artikulyasiya gimnastikası vasitəsilə aradan qaldırılması.
Neyroreabilitasiya və nitqin bərpası: İnsult, kəllə-beyin travmaları və ya nevroloji xəstəliklər nəticəsində nitq qabiliyyətini itirmiş (afaziya, dizartriya) yetkin pasiyentlərin yenidən cəmiyyətə qazandırılması.
Udma aktının pozuntularının (disfagiya) korreksiyası: Klinik loqopediyanın mühüm istiqamətlərindən biri kimi, nevroloji və ya anatomik səbəblərdən udma çətinliyi yaşayan xəstələrin reabilitasiyası.
Mütəxəssislərin fikrincə, rəqəmsal texnologiyaların gündəlik həyata dərindən nüfuz etdiyi və canlı ünsiyyətin azaldığı müasir dövrdə uşaqlar arasında nitq ləngiməsi hallarına daha tez-tez rast gəlinir. Ekran qarşısında keçirilən uzun saatlar uşaqların aktiv nitq vərdişlərinin formalaşmasını ləngidir. Bu baxımdan, valideynlərin uşaqlarla canlı ünsiyyətə üstünlük verməsi və ilk narahatedici əlamətlər müşahidə olunduqda mütəxəssisə müraciət etməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Loqopedlərin fədakar əməyi sayəsində minlərlə insan öz fikirlərini sərbəst ifadə etmək imkanı qazanır, ünsiyyət baryerlərini aşaraq cəmiyyətin tamhüquqlu və fəal üzvünə çevrilir.
