Bəşəriyyətin Ən Qədim Suallarından Biri: Biz Kainatda Təkikmi?

Faktum.az xəbər verir ki, əsrlər boyu insanlıq başını səmaya qaldıraraq eyni sualı verib: “Ulduzların arasında başqa bir həyat varımı?” Müasir elmin, astronavtikanın və texnologiyanın inkişafı bu suala cavab axtarışını daha da sürətləndirib. Lakin hər yeni kəşf bizi cavaba yaxınlaşdırmaqla yanaşı, daha böyük sirlərin qapısını açır.

1950-ci ildə fiziklər arasında gedən bir söhbət zamanı Enriko Fermi məşhur paradoxical sualını verdi: “Əgər kainatda bu kadar çox ulduz və planet varsa, niyə biz hələ də heç bir yadplanetli sivilizasiya ilə rastlaşmamışıq?” Fermi Paradoksu adlanan bu məsələ elmin ən böyük tapmacalarından biridir. Kainatın yaşı (təxminən 13.8 milyard il) və miqyası nəzərə alındıqda, bizdən milyonlarla il öncə yaranmış inkişaf etmiş sivilizasiyaların varlığı riyazi olaraq çox yüksək ehtimal olunur.

Bəs bu sükutun səbəbi nə ola bilər? Elm adamları bir neçə əsas hipotez irəli sürürlər:

Həyatın yaranması və ya ağıllı sivilizasiyaya çevrilməsi yolunda keçilməsi demək olar ki, imkansız olan böyük bir engel var. Bəlkə də biz bu süzgəci keçmiş nadir növlərdənik, ya da bu süzgəc hələ qarşımızdadır və özümüzü məhv etmək təhlükəsi ilə üz-üzəyik.

İnkişaf etmiş yadplanetli sivilizasiyalar bizim varlığımızdan xəbərdardır, lakin təbii inkişafımıza mane olmamaq üçün bizi uzaqdan izləyirlər.

Kainat o kadar böyükdür ki, siqnalların bir nöqtədən digərinə çatması milyonlarla il çəkir. Bizim radiodalğalardan istifadə etdiyimiz müddət isə cəmi 100 ildən biraz artıqdır. Zaman oxunda iki sivilizasiyanın eyni vaxta təsadüf etməsi böyük bir şansdır.

Müasir dövrdə James Webb kimi kosmik teleskoplar uzaq ekzoplanetlərin atmosferində həyat əlamətləri (biomarkerlər) axtarır. Bəlkə də yaxın gələcəkdə tapacağımız ilk həyat izi fantastik filmlərdəki kimi gəmilərlə gələn yadplanetlilər deyil, uzaq bir planetin atmosferindəki mikroskopik canlıların izləri olacaq.

Lakin cavab ne olursa olsun, hər iki ehtimal dəhşətlidir: Ya biz bu nəhayətsiz kainatda tamamilə təkik, ya da yalnız deyilik…