Şuman rezonansı: Yer kürəsinin elektromaqnit nəbzi və planetin sirləri

Faktum.az xəbər verir ki, Yer kürəsi sadəcə fiziki olaraq üzərində yaşadığımız planet deyil; o, eyni zamanda nəhəng bir elektromaqnit rezonatoru kimi fəaliyyət göstərir. Elmi ədəbiyyatda “Şuman rezonansı” (Schumann Resonance) adlanan bu təbii fenomen Yer səthi ilə ionosfer təbəqəsi arasında yaranan, daimi dövr edən ultra-aşağı tezlikli elektromaqnit dalğalarını ifadə edir. Planetimizin əsl “nəbzi” sayılan bu dalğaların əsas tezliyi saniyədə təxminən 7,83 Hersə bərabərdir.
Bu maraqlı fiziki hadisənin nəzəri əsasları ilk dəfə 1952-ci ildə alman fizik Vinfrid Otto Şuman tərəfindən riyazi olaraq proqnozlaşdırılıb. Şuman hesablamışdı ki, Yer kürəsinin səthi ilə atmosferin yuxarı təbəqəsi olan ionosfer arasında qapalı bir sfera mövcuddur və bu sfera müəyyən tezliklərdə elektromaqnit dalğalarını əks etdirərək rezonans yarada bilər. Bir neçə il sonra – 1954-cü ildə fiziklərin apardıqları eksperimental ölçmələr bu nəzəriyyəni tam təsdiqləmiş və 7,83 Hs tezliyini qeydə almışdır.
Şuman rezonansının yaranma mexanizmi və fiziki xüsusiyyətləri olduqca maraqlıdır:
Şuman rezonansının əsas “mühərriki” Yer kürəsində baş verən ildırım çaxmalarıdır. Dünyanın müxtəlif nöqtələrində hər saniyə orta hesabla 50-100 ildırım çaxır. Bu güclü elektrik boşalmaları Yer səthi ilə ionosfer arasında elektromaqnit dalğaları yaradır və bu dalğalar planetin ətrafında dairəvi şəkildə rezonansa girərək səsdən və işıqdan qaynaqlanan qlobal dalğa spektri formalaşdırır.
Rezonansın əsas pik nöqtəsi 7,83 Hs təşkil edir. Bununla yanaşı, sistemdə 14,3 Hs, 20,8 Hs, 27,3 Hs və 33,8 Hs kimi daha yüksək harmonik tezliklər də qeydə alınır. Bu dalğalar çox aşağı tezlikli (ELF – Extremely Low Frequency) diapazona aiddir.
Maraqlıdır ki, insan beyninin rahatlıq, dərin düşüncə və meditasiya zamanı yayımladığı alfa beyin dalğaları da təxminən 8-12 Hs tezliyə malikdir. Bu uyğunluq bəzi elm adamları və biofiziklər tərəfindən insan orqanizminin təkamül prosesində planetin təbii elektromaqnit fonuna uyğunlaşması kimi izah edilir.
Şuman rezonansı yalnız fizika və geofizika üçün deyil, həm də iqlim dəyişikliklərinin izlənməsi, qlobal ildırım aktivliyinin tədqiqi və kosmik hava şəraitinin Yer atmosferinə təsirinin öyrənilməsi baxımından mühüm elmi əhəmiyyət daşıyır.
