Yer Kürəsinin Fırlanma Sürəti Dəyişir

Atom Saatlarının Qeydə Aldığı Günlərin Qısalması Və Rəqəmsal Aləmə Təsiri

Faktum.az xəbər verir ki, planetimizin öz oxu ətrafında fırlanma sürətində son illərdə müşahidə olunan gözlənilməz dəyişikliklər elm adamlarını və texnologiya giqantlarını həyəcan təbili çalmağa məcbur edib. Mütləq dəqiqliklə işləyən atom saatlarının qeydə aldığı son göstəricilərə əsasən, Yerin fırlanma hərəkəti sürətlənib və bunun nəticəsində 24 saatlıq standart gün müddəti milisaniyələrlə qısalmağa başlayıb. Planetin nüvəsindəki ərinti kütlələrinin hərəkəti, atmosfer təzyiqindəki rəqslər və qütblərdəki buzlaqların əriməsi kimi mürəkkəb geofiziki proseslərin təsiri ilə baş verən bu daxili sürətlənmə ilk baxışda gündəlik həyatımıza görünən bir təsir göstərməsə də, rəqəmsal infrastrukturlar üçün ciddi təhlükə yaradır.

Müasir dünya – peyk naviqasiya sistemləri (GPS), beynəlxalq bank əməliyyatları, birja ticarəti və telekommunikasiya şəbəkələri atom saatlarının təmin etdiyi mikrosaniyə dəqiqliyinə əsaslanır. Əgər Yerin fırlanması standart vaxtla uyğunsuzluq yaratmağa davam edərsə, İT mütəxəssisləri sistemləri sinxronlaşdırmaq üçün tarixdə ilk dəfə olaraq vaxtdan “mənfi sıçrayış saniyəsi” (saniyənin çıxılması) çıxarmaq məcburiyyətində qala bilərlər. Lakin rəqəmsal sistemlərin çoxu yalnız saniyə əlavə olunmasına proqramlaşdırıldığı üçün vaxtın geri çəkilməsi və ya bir saniyənin ləğv edilməsi qlobal serverlərdə, kritik proqram təminatlarında və bulud texnologiyalarında kütləvi xətalara, şəbəkə çökmələrinə səbəb ola bilər.

Alimlər rəqəmsal xaosun qarşısını almaq üçün beynəlxalq vaxt standartlarının yenidən tənzimlənməsi üzərində intensiv iş aparırlar.