Payız Simgəsi Və Qədim Kənd Təsərrüfatı Mirası: Milli Balqabaq Günü

Faktum.az xəbər verir ki, hər il oktyabrın 26-da xüsusilə Şimali Amerikada və Avropa ölkələrində populyar olan Milli Balqabaq Günü (National Pumpkin Day) qeyd edilir. İlk baxışdan sadə bir kənd təsərrüfatı bayramı kimi görünsə də, bu gün əslində əsrlər boyu formalaşmış mədəniyyətin, payız kulinariyasının və folklortörəmələrinin vacib bir parçasıdır.

Balqabağın tarixi kökləri Amerika qitəsinin yerli xalqlarına –  indeytslərə dayanır. Arxeoloji qazıntılar göstərir ki, balqabaq eramızdan əvvəl 7000-5000-ci illərdə Mərkəzi Amerikada yetişdirilən ilk kənd təsərrüfatı bitkilərindən biri olmuşdur. Qədim yerli tayfalar balqabağı yalnız qida kimi deyil, həm də qurudulmuş qabıqlarından qab-qacaq və həsir hazırlamaq üçün istifadə edirdilər. Avropalıların Amerikaya gəlişindən sonra bu bitki sürətlə bütün dünyaya payız mövsümünün əsas qida mənbələrindən biri kimi yayıldı.

Müasir mədəniyyətdə balqabaq həm də Oktyabr ayının sonunda qeyd olunan Hellouin (Halloween) bayramının simvolu olan “Cek fənəri” (Jack-o’-lantern) mifi ilə sıx bağlıdır. İrlandiya və Şotlandiya folkloruna söykənən bu adətdə əvvəllər turp oyulurdusa, Amerikaya köçən mühacirlər daha iri və oyulması asan olan balqabaqdan istifadə etməyə başladılar. Zamanla daxilinə şam qoyulmuş oyma balqabaqlar kötülükdən qorunmağın və payız bərəkətinin vizual rəmzinə çevrildi.

Milli Balqabaq Günü eyni zamanda zəngin vitamin kompleksinə (A, C, E vitaminləri, antioksidantlar və liflər) malik olan bu faydalı tərəvəzin kulinariyadakı rolunu xatırladır. Payız mövsümündə balqabaq şorbaları, piroqları və desertləri həm milli, həm də beynəlxalq mətbəxin imza təamları sırasında yer alır.