İstirahət etsəniz də yorğunluq keçmir? – Xroniki yorğunluq sindromunun gizli əlamətləri

Faktum.az xəbər verir ki, müasir həyatın sürətli ritmi, daimi iş gərginliyi və informasiya yükü insan orqanizminin enerji balansını ciddi şəkildə pozur. İntensiv tempdə çalışan şəxslərdə tez-tez müşahidə olunan və hətta uzunmüddətli istirahətdən sonra belə keçməyən halsızlıq sadəcə gündəlik yorğunluq deyil, xroniki yorğunluq sindromu və burn-out (peşəkar tükənmə) təhlükəsinin göstəricisidir. Bu vəziyyət fərdin həm fiziki, həm də emosional resurslarının tamamilə tükenməsi ilə xarakterizə olunur.

Xroniki yorğunluq sindromunun əsas əlamətləri sırasında yuxu rejiminin pozulması, səhərlər yuxudan oyanarkən özünü gümrah hiss etməmək, diqqət dağınıqlığı, yaddaş zəifləməsi, əzələ və oynaqlarda səbəbsiz ağrılar yer alır. Tükənmə sindromu (burn-out) isə daha çox emosional müstəvidə özünü büruzə verir; şəxsdə işə karşı motivasiyasızlıq, etinasızlıq, daimi gərginlik və məhsuldarlığın kəskin düşməsi müşahidə olunur. Müalicə olunmadıqda və ya qarşısı alınmadıqda bu hal immunitet sisteminin zəifləməsinə, ürək-damar xəstəliklərinə, depresiyaya və xroniki psixoloji pozuntulara yol aça bilər.

Tükənmə təhlükəsindən qorunmaq və bədənin təbii enerjisini bərpa etmək üçün ilk növbədə iş və şəxsi həyat balansını (work-life balance) tənzimləmək vacibdir. Gün ərzində qısa fasilələr vermək, fiziki aktivliyi artırmaq, keyfiyyətli yuxu rejimini təmin etmək və balanslı qidalanmaq bərpa prosesinin əsasını təşkil edir. Eyni zamanda, peşəkar sınırları müəyyənləşdirmək, psixoloji gərginliyi azaltmaq üçün hobbilərə zaman ayırmaq və ehtiyac yarandıqda mütəxəssis köməyinə müraciət etmək sağlamlığı korumağın ən effektiv yollarıdır.