Bağırsaq sağlamlığı psixologiyamıza və əhvalımıza necə təsir edir?

Faktum.az xəbər verir ki, son illərdə aparılan neyrobioloji və tibbi tədqiqatlar insan orqanizmində həzm sistemi ilə mərkəzi sinir sistemi arasında gözləniləndən daha sıx və mürəkkəb bir əlaqənin olduğunu ortaya qoyub. “Bağırsaq-beyin oxu” (Gut-Brain Axis) adlanan bu iki tərəfli kommunikasiya şəbəkəsi vasitəsilə bağırsaqlarımızda yaşayan milyardlarla faydalı mikroorqanizm – bağırsaq mikrobiomu birbaşa emosional vəziyyətimizə, stres səviyyəmizə və psixoloji sağlamlığımıza təsir göstərir. Məhz bu səbəbdən həzm sistemi elm aləmində haqlı olaraq “ikinci beyin” kimi xarakterizə olunur.

Bağırsaq florası ilə beyin arasında siqnal mübadiləsi əsasən azan sinir (vagus nerve), immun sistemi və neyrotransmitterlər vasitəsilə həyata keçirilir. İnsan orqanizmində xoşbəxtlik və emosional rahatlıq hissini təmin edən serotonin hormonunun təxminən 90 faizindən çoxu məhz bağırsaqlarda sintez olunur. Bağırsaq mikrobiomunda faydalı və zərərli bakteriyalar arasındakı balans pozulduqda (disbioz yarandıqda), serotoninin sintezi zəifləyir və bu hal xroniki həyəcan, stres, hətta depressiv pozuntuların yaranmasına zəmin yaradır. Eyni zamanda, stresli anlarda beynin verdiyi siqnallar da bağırsaqların fəaliyyətini ləngidir və həzm problemlərinə gətirib çıxarır.

“İkinci beynimizin” və dolayısı ilə psixoloji sağlamlığımızın qorunması doğru və balanslı qidalanma vərdişlərindən birbaşa asılıdır. Bağırsaq florasını zənginləşdirmək üçün rasiona kefir, qatıq və turşudulmuş təbii qidalar kimi probiotiklər, eləcə də tərəvəz, meyvə, paxlalılar və tam taxıllı məhsullarda bol olan prebiotik liflər daxil edilməlidir. Əksinə, rafinə olunmuş şəkər, doymuş yağlar və ultra-emal olunmuş qidaların həddindən artıq qəbulu faydalı bakteriyaların məhvinə və iltihabi proseslərin artmasına səbəb olur. Həzm sisteminin florasını sağlam saxlamaqla həm fiziki immuniteti gücləndirmək, həm də emosional sabitliyi və yüksək əhval-ruhiyyəni təmin etmək mümkündür.