Borc qəbzi yoxdursa, pulu qaytarmaq mümkündürmü?

Mülki hüquqda iddia müddəti

Faktum.az xəbər verir ki, fiziki şəxslər arasında maliyyə münasibətlərində və borc vermə hallarında ən çox edilən səhvlərdən biri yazılı borc müqaviləsinin və ya qəbzin tərtib edilməməsidir. Şifahi razılaşmalar zamanı borcun vaxtında qaytarılmaması mülki-hüquqi müstəvidə ciddi problemlər yaradır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, müəyyən olunmuş məbləğdən artıq borc əqdləri yazılı formada bağlanmalıdır. Yazılı sənədin olmaması borcun mövcudluğunu sübut etməyi çətinləşdirsə də, məhkəmə praktikasında digər elektron və vasitəli sübutlardan istifadə etmək mümkündür.

Mülki hüquqşünasların 2026-cı ildə verdiyi təhlillərə görə, yazılı borc qəbzi olmadıqda bank vasitəsilə edilən pul köçürmə qəbzləri (təyinat bölməsində “borc” yazıldıqda) və şəxslər arasındakı elektron yazışmalar (WhatsApp, SMS, e-mail) məhkəmədə yazılı sübut kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin müddətlərin qorunması burada kritik rola sahibdir. Mülki Məcəlləyə əsasən, borc öhdəlikləri üzrə ümumi iddia müddəti 3 ildir. Bu müddət borcun qaytarılmalı olduğu gündən (və ya şəxsin hüququnun pozulduğunu bildiyi andan) hesablanmağa başlayır. 3 illik iddia müddəti ötürüldükdə, qarşı tərəf məhkəmədə müddətin keçməsini əsas gətirərək borcu ödeməkdən imtina edə bilər.