Gələcəyin pəncərəsi: Yuxular və öncəgörmələr (Premonitions)

Gələcəyi yuxuda görmək həqiqətən mümkündürmü?

Faktum.az xəbər verir ki, insanlığın qədim dövrlərdən bəri cavabını axtardığı ən sirli suallardan biri yuxuda gələcəyi görmək və ya baş verəcək hadisələri əvvəlcədən hiss etmək fenomenidir.

Tarix boyunca Avraam Linkolnun öz sui-qəsdini yuxusunda görməsi və ya Titanik gəmisinin batacağını fəlakətdən günlər əvvəl yuxuda görüb biletini ləğv edən insanların hekayələri mistik öncəgörmələrin ən bariz nümunələri kimi göstərilir. Lakin bu cür təcrübələr paranormal bir gücdürmü, yoxsa insan beyninin və şüuraltının gözəgörünməz bir alqoritmidir? Nevroloqlar və psixoloqlar bu cavabsız görünən suala müxtəlif elmi və psixoloji bucaqlardan yanaşırlar.

Elmin əsas verdiyi izahlardan biri “Şüuraltı proqnozlaşdırma” nəzəriyyəsidir; beyin gün ərzində hiss etmədiyimiz minlərlə kiçik detalı, mikro-ifadələri və siqnalları toplayır, yuxu fazasında (REM) bu məlumatları təhlil edərək ehtimal olunan gələcək ssenarilərini vizuallaşdırır. Yanlışlıqla gələcəyi görmək kimi qiymətləndirilən digər faktor isə “Selektiv yaddaş” və Böyük Ədədlər Qanunudur – insan ömrü boyu minlərlə yuxu görür və bunlardan yalnız həyatdakı hadisələrlə üst-üstə düşən bir neçəsi yaddaşda qalaraq “öncəgörmə” illüziyası yaradır. Eyni zamanda psixologiyada “Déjà vu” və ya yuxu təcrübələrində tez-tez rast gəlinən “Déjà rêvé” (artıq yuxuda görülmüş) fenomeni beynin yeni baş verən hadisəni səhvən köhnə bir yuxu xatirəsi kimi kodlamasından qaynaqlanır. Sirli və paranormal tərəfdarlar isə kvant fizikasına və zamanın xətti olmaması nəzəriyyəsinə söykənərək, insan şüurunun bəzən zaman oxundan kənara çıxıb gələcək siqnalları tuta biləcəyini müdafiə edirlər. Elm paranormal öncəgörmələri sübut olunmamış hesab etsə də, insan beyninin yuxularda gələcəyi təxmin etmə yetənəyi hələ də öz sirrini qoruyub saxlayır.