Görünməz təhlükə: İqlim dəyişikliyinin Yerin fırlanmasına və günün uzunluğuna gözlənilməz təsiri

Faktum.az xəbər verir ki, qlobal iqlim dəyişikliyi yalnız temperaturun yüksəlməsi və dəniz səviyyəsinin qalxması ilə məhdudlaşmır, həm də planetimizin fundamental fiziki mexanizmlərinə birbaşa təsir göstərir.

Sürix İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutu (ETH Zurich) və Vyan Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan son tədqiqatlar göstərir ki, Qütb buzlaqlarının və Qrenlandiyadakı nəhəng buz qatlarının sürətlə əriməsi nəticəsində kütlə ekvator xəttinə doğru yerini dəyişir. Bu kütlə paylanması fizikadakı fiqurlu konki sürənin qollarını kənara açaraq fırlanma sürətini azaltması prinsipi ilə eynilik təşkil edir.

Qütblərdən ekvatora tərəf axan milyardlarla ton su Yerin fırlanma oxuna təsir edərək planetin fırlanma sürətini tormozlayır və günlərin uzunluğunu millisaniyələr miqyasında uzadır. Hərçənd bu dəyişiklik gündəlik həyatda hiss olunmur, lakin peyk naviqasiya sistemləri (GPS), kosmik uçuşların idarə edilməsi və dəqiq atom saatları üçün böyük fəsadlar yaradır. Mütəxəssislərin proqnozlarına görə, XXI əsrin sonuna qədər iqlim dəyişikliyinin Yerin fırlanma sürətinə göstərdiyi bu yavaşladıcı təsir hətta Ayın cazibə qüvvəsinin yaratdığı qabarma-çəkilmə effektini də geridə qoyaraq planetimizin dinamikasını köklü şəkildə dəyişə bilər.

Bu vizual təqdimat Earth Is Slowing Down Because of Climate Change | Here’s How iqlim dəyişikliyinin Yerin fırlanma sürətinə və günlərin uzanmasına necə təsir etdiyini qısa və aydın şəkildə izah edir.