Oviedo bəyannaməsi və insan hüquqları

Biotibbdə genetika və insan ləyaqətinin hüquqi müdafiəsi

Faktum.az xəbər verir ki, Oviedo bəyannaməsi (rəsmi adı: “İnsan hüquqları və biotibb haqqında Konvensiya“) – 1997-ci ildə Avropa Şurası tərəfindən İspaniyanın Ovye do şəhərində imzalanmış, biologiya və təbabətin tətbiqi zamanı insan hüquqları ilə ləyaqətinin müdafiəsini təmin edən ilk məcburi beynəlxalq hüquqi sənəddir.

Biotibb elminin və genetik texnologiyaların sürətli inkişafı fonunda insan ləyaqətinin cəmiyyətin və ya elmin maraqlarından üstün tutulması prinsipini bəyan edən konvensiya, pasiyentin məlumatlandırılmış razılığı, genetik irsiyyətə müdaxilənin sərhədləri və şəxsi həyatın toxunulmazlığı kimi təməl prinsipləri müəyyən edir. Sənəd, xüsusilə insan genomunun dəyişdirilməsi, insan klonlaşdırılması, irsi xəstəliklərin genetik testi zamanı diskriminasiyaya yol verilməməsi və orqan köçürülməsi sahəsində ciddi hüquqi normasivlər müəyyənləşdirir.

Oviedo bəyannaməsi, müasir biotexnologiyaların, süni mayalanma və gen mühəndisliyinin gətirdiyi etik problemlərə qarşı qlobal hüquq sistemində insan ləyaqətini və bioloji toxunulmazlığını müdafiə edən ən mühüm beynəlxalq kompas hesab olunur.