Keçmişin ən böyük kartoqrafiya möcüzəsi: Piri Rəisin inanılmaz Antarktida xəritəsi

Faktum.az  xəbər verir ki, dünya dənizçilik və kartoqrafiya tarixinin ən böyük tapmacalarından biri, Osmanlı dənizçisi və kartoqrafı Piri Rəis tərəfindən 1513-cü ildə cəkilmiş məşhur dünya xəritəsidir.

1929-cu ildə İstanbuldakı Topqapı sarayında təsadüfən aşkar edilən ceyran dərisi üzərindəki bu xəritə fraqmenti, xüsusilə Atlantik okeanı, Cənubi Amerika və Afrika sahillərini öz dövrünə görə ağlasığmaz dərəcədə böyük bir dəqiqliklə təsvir edir. Lakin xəritəni dünya elmi üçün əsl müəmmaya çevirən əsas məqam – onun ən cənub hissəsində, rəsmi kəşfindən (1820) yüzlərlə il əvvəl Antarktida qitəsinin sahil xətlərinin, xüsusilə də Kraliça Mod Torpağının olduqca dəqiq çəkilməsidir. Üstəlik, aparılan seysmik araşdırmalar göstərir ki, xəritədəki sahil xətləri Antarktidanın hazırkı buzlaqlarla örtülü formasını yox, onun milyonlarla il əvvəlki, buzsuz sahil relyefini əks etdirir.

Piri Rəis öz qeydlərində bu xəritəni hazırlayarkən İsgəndəriyyə kitabxanasından qalan və Böyük İsgəndər dövrünə aid olan, eramızdan əvvəl çəkilmiş qədim mənbələrdən və Kristof Kolumbun itmiş xəritələrindən istifadə etdiyini qeyd edir. Bu fakt, bəşəriyyətin hələ yazılı tarixdən çox-çox əvvəl, bəlkə də son buzlaşma dövründən öncə dünya okeanlarını gəzən və xəritələşdirən yüksək inkişaf etmiş qədim bir sivilizasiyaya sahib olduğu iddialarını gücləndirir və Piri Rəis xəritəsini elmi dairələrdə hələ də cavabsız qalan möhtəşəm bir sirr kimi qoruyub saxlayır.