İstehlakçı hüquqları: “Aldığınız malı və ya xidməti geri qaytarmaq hüququnuz: Qanun nə deyir?”

Faktum.az xəbər verir ki, gündəlik həyatımızda tez-tez müxtəlif mallar alır və xidmətlərdən istifadə edirik. Lakin aldığımız məhsul gözlədiyimiz keyfiyyətdə olmadıqda, ölçüsü uyğun gəlmədikdə və ya xidmət lazımi səviyyədə göstərilmədikdə bir çoxumuz öz qanuni hüquqlarımızı bilmədiyimiz üçün çətinliklə üzləşirik. Azərbaycan Respublikasının “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanununa əsasən, alıcıların aldığı malı və ya xidməti geri qaytarmaq, dəyişdirmək və çəkdiyi zərəri bərpa etmək üçün kəsərli hüquqi mexanizmləri var.

Qanunvericiliyə görə, alıcı aldığı lazımi keyfiyyətli (yəni defekti olmayan) qeyri-ərzaq malını alındığı gün sayılmamaq şərtilə 14 gün ərzində dəyişdirə və ya geri qaytara bilər. Bunun üçün əsas şərt malın istifadə olunmaması, əmtəə görünüşünün, plombunun, yarlığının və kassa qəbzinin (və ya alışı təsdiq edən digər sənədin/sübutun) saxlanılmasıdır. Satışda uyğun mal olmadıqda isə satıcı ödənilən məbləği tam şəkildə alıcıya qaytarmalıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə müəyyən edilmiş bəzi mallar (fərdi gigiyena əşyaları, dərman preparatları, alt paltarları və s.) istisna təşkil edir.

Əgər alınan malda və ya göstərilən xidmətdə qüsur (istehsal defekti, keyfiyyətsizlik) aşkar edilərsə, 14 günlük müddət məhdudiyyəti aradan qalxır. Bu halda istehlakçı məhsulun zəmanət müddəti ərzində (zəmanət yoxdursa, 2 il ərzində) malın pulsuz təmir olunmasını, uyğun keyfiyyətli mal ilə dəyişdirilməsini, qiymətinin proporsional endirilməsini və ya müqavilənin ləğv edilərək pulun tam geri qaytarılmasını tələb edə bilər.

Xidmət sahəsində də oxşar qayda keçərlidir: göstərilən xidmət müqavilə şərtlərinə və ya standartlara cavab vermədikdə, istehlakçı nöqsanların pulsuz aradan qaldırılmasını və ya ödənişin geri iadə edilməsini tələb etmək hüququna malikdir.