Zamanı Nəzarətə Almaq Sənəti
Günlük İşi Təxirə Salmaq Adətindən Necə Çıxmalı?
Faktum.az xəbər verir ki, həyatımızın müəyyən mərhələlərində hamımız vacib işləri sabaha, gələn həftəyə və ya “münasib vaxta” təxirə salmaq vərdişi ilə üzləşirik. Elmi dilində prokrastinasiya adlanan bu hal ilk baxışdan sadəcə tənbəllik kimi görünə bilər. Lakin psixoloqlar və mütəxəssislər sübut edirlər ki, işləri sonraya saxlamağın kökündə əslində tənbəllik deyil, dərin psixoloji səbəblər – uğursuzluq qorxusu, tənqid olunmaq narahatlığı və hər şeyi qüsursuz etmək istəyi (mükəmməlliyətçilik) dayanır. İnsan hədəfinin böyüklüyündən və ya nəticənin mükəmməl olmamaq ehtimalından qorxduğu üçün şüuraltı olaraq həmin işdən qaçmağa meyilli olur.
Prokrastinasiya ilə mübarizə aparmaq və vaxtı yenidən nəzarətə götürmək üçün gündəlik həyatda tətbiq edə biləcəyimiz bir neçə sadə, lakin son dərəcə səmərəli praktiki üsul mövcuddur. Həmin üsulları təqdim edirik:
“2 Dəqiqə Qaydası”: Əgər görməli olduğunuz iş iki dəqiqədən az vaxt aparırsa (məsələn, bir e-məktuba cavab yazmaq, masanı yığışdırmaq və ya vacib bir zəng etmək), dərhal icra edin. Daha böyük tapşırıqlar üçün isə özünüzə cəmi 2 dəqiqə sərf etməyə söz verin. Əsas çətinlik başlamaqdadır; işə başladıqdan sonra davam etmək çox daha asan olur.
Böyük Tapşırıqları Kiçik Hissələrə Bölmək: İnsanı qorxudan və ya yoran böyük layihələr çox vaxt prokrastinasiyanı tetikləyir. Məsələn, bütöv bir hesabatı yazmaq əvəzində diqqəti yalnız giriş cümləsini yazmağa və ya məlumat toplamağa yönəldin. Kiçik addımlar beyindəki qorxu mexanizmini zərərsizləşdirir.
“Pomodoro Texnikası” ilə Zaman İdarəetməsi: Vaxtı idarə etməyin ən populyar üsullarından biri olan bu texnikaya əsasən, 25 dəqiqə tam şəkildə yalnız bir işə fokuslanıb çalışır, ardınca isə 5 dəqiqəlik kiçik fasilə verirsiniz. Bu dövrü (pomodoro) 4 dəfə təkrarladıqdan sonra daha uzun bir fasilə (15-30 dəqiqə) ayırmaq diqqətin yayınmasının qarşısını alır və məhsuldarlığı artırır.
Gündəlik həyatda bu sadə qaydalara əməl etmək təxirəsalma zəncirini qırmağa, zehni yüklənmədən qurtulmağa və hədəflərə daha rahat şəkildə çataraq daxili rahatlığı təmin etməyə kömək edir.