Mərkəzi Afrikanın Piqmey Xalqı

Dünyanın Ən Qısaboylu İnsanlarının Unikal Adaptasiyası

Mərkəzi Afrikanın sıx ekvatorial yağış meşələrində əsrlər boyu xarici aləmdən təcrid olunmuş halda yaşayan Pikmey (Pikme) xalqları dünya əhalisi arasında özünəməxsus fiziki göstəriciləri ilə fərqlənirlər.

Faktum.az xəbər verir ki, yetkin kişilərinin orta boyu 150 santimetrdən aşağı olan bu yerli xalqın fiziki anatomiyası təbiətin ən maraqlı genetik adaptasiya nümunələrindən biridir. Genetik və antropoloji tədqiqatlar göstərir ki, piqmeylərin boy qısalığı hormon çatışmazlığından deyil, min illər ərzində formalaşan genetik təkamüldən qaynaqlanır.

Onların genində boy artımını tənzimləyən IGF-1 (İnsulinə bənzər böyümə faktoru) reseptorlarının fəaliyyəti yetkinlik dövründə xüsusi olaraq zəifləyir. Bu fiziki xüsusiyyət keçilməz və yüksək rütubətli meşə mühitində hərəkət etməyi asanlaşdırır, bədənin istilik tənzimlənməsini optimallaşdırır və məhdud qida resursları şəraitində az kalori ilə yaşamağa imkan verir.

Meşəni müqəddəs ana sayan, ovçuluq və yığıcılıqla dolanan Piqmeylər, eyni zamanda tropik xəstəliklərə (məsələn, malyariyaya) qarşı yüksək təbii immunitetə malikdirlər. Lakin müasir dövrdə meşələrin qırılması və sənayeləşmə bu qədim xalqın ənənəvi həyat tərzini və mədəniyyətini ciddi təhlükə altına qoyur.