Gələcəyin yaşıl qızılı: Lobya bitkisinin məlum olmayan möcüzəvi xassələri

Faktum.az xəbər verir ki, 2026-cı ildə kənd təsərrüfatı mütəxəssislərinin apardığı genişmiqyaslı tədqiqatlar Paxlakimilər fəsiləsinə aid olan Lobya (Phaseolus vulgaris) bitkisinin həm insan sağlamlığı, həm də torpaq ekologiyası üçün ən qiymətli ziraat bitkilərindən biri olduğunu bir daha təsdiqləyib.

Qədim tarixi Mərkəzi Amerika və Cənubi Amerika ərazilərinə söykənən bu bitki, birillik ot bitkisi olaraq təsərrüfatda Piyada (kol) və Atlı (sarmaşıqlı) formaları ilə tanınır. Piyada lobyalar 20-60 sm hündürlüyə çatdığı halda, Atlı növlər dayaqlar vasitəsilə 5 metrə qədər ucala bilir. Bitkinin kök sistemində yerləşən Rhizobium bakteriyaları havadakı azotu tutaraq torpağı təbii şəkildə zənginləşdirir və onu növbəli əkin üçün ən ideal sələf bitkiyə çevirir.

Zəngin tərkibə malik olan Lobya xüsusilə Veqetarian və Sağlam qidalanma pəhrizlərində əvəzsiz bitki zülalı mənbəyidir. Tərkibindəki yüksək miqdarda B9 vitamini (Fol turşusu), Kalsium, Kalium, Dəmir, Maqnezium və Sink orqanizmin immun funksiyalarını gücləndirir.

Tərkibindəki həll olunan liflər qanda LDL (pis xolesterin) səviyyəsini aşağı salaraq ürək-damar sistemini qoruyur, aşağı qlikemik indeksi isə diabet xəstələrində qan şəkərinin tənzimlənməsinə kömək edir. Mətbəxlərdə həm təzə yaşıl paxla, həm də qurudulmuş dənlər şəklində istifadə olunan Ağ, Qırmızı və Maş lobya növləri Azərbaycan mətbəxinin də ayrılmaz hissəsidir. İstisevər bitki olduğu üçün 15-27°C dərəcə temperaturda daha yaxşı inkişaf edən Lobya, Lənkəran-Astara və digər bölgələrimizdə adətən Aprel və May aylarında əkilərək fermerlərə az xərclə yüksək gəlir gətirir.