Niyə bəzi ölkələrdə insanlar daha uzun yaşayır?

Həyat tərzi, qidalanma və sosial münasibətlərin rolu

Faktum.az xəbər verir ki, Yaponiyanın Okinava adası, İtaliyanın Sardiniya, Yunanıstanın İkariya kimi yerlərində 100 yaşı aşan insanların sayının digər bölgələrdən dəfələrlə çox olması elm aləmində “Göy Zonalar” (Blue Zones) fenomeni kimi tədqiq edilir.

Genetik amillərin uzun ömürlülükdə payı cəmi 20-30 faiz təşkil etdiyi halda, qalan 70-80 faizlik əsas payı bilavasitə həyat tərzi, düzgün qidalanma və güclü sosial münasibətlər müəyyən edir.

Bu bölgələrdə yaşayan insanların rasionunu işlənmiş qidalar deyil, əsasən tərəvəzlər, paxlalılar, zeytun yağı və tam taxıllı məhsullarla zəngin bitki mənşəli yeməklər təşkil edir; məsələn, okinavalıların “Hara haçi bu” prinsipi – mədənin 80 faizi doyduqda yeməyi dayandırmaq vərdişi xroniki xəstəliklərin qarşısını alır. Eyni zamanda, bu cəmiyyətlərdə intensiv idman zalı məşqləri əvəzinə, gündəlik həyata təbii şəkildə inteqrasiya olunmuş fiziki aktivlik – piyada gəzmək, bağçılıqla məşğul olmaq və ya dağlıq kəndlərdə hərəkət etmək üstünlük təşkil edir.

Psixoloqlar və sosioloqlar vurğulayırlar ki, fiziki sağlamlıqla yanaşı, tənhalığın olmaması, güclü ailə və icma bağları, eləcə də Yaponiyada “İkigai” adlandırılan “yaşamaq və hər gün səhər oyankmaq üçün daxili məqsəd” hissiyatı stressi minimuma endirərək hüceyrə səviyyəsində qocalmanı yavaşladır.