İnsan niyə öz-özü ilə danışır?

Daxili monoloqun neyrobioloji və psixoloji izahı

Faktum.az xəbər verir ki, tək qaldıqda və ya gərgin anlarda öz-özünə ucadan və ya zehində danışmaq bir çox insan tərəfindən tərəddüdlə qarşılansa da, psixologiya və neyrobiologiya baxımından tamamilə təbii, hətta idrak prosesləri üçün vacib bir mexanizmdir.

Daxili monoloq uşaqlıq dövründən formalaşmağa başlayır; tanınmış psixoloq Lev Vıqotskinin nəzəriyyəsinə görə, uşaqlar əvvəlcə ətrafındakı dünyanı anlamaq üçün ucadan öz-özlərinə danışır, böyüdükcə bu vərdiş “daxili nitq”ə çevrilir. Beynin nitqə cavabdeh olan Broka sahəsi ilə səsləri emal edən Vernike sahəsi öz-özümüzlə danışarkən eynilə başqa biri ilə ünsiyyətdə olduğu kimi aktivləşir. Bu davranış beynin diqqəti cəmləməsinə, mürəkkəb problemləri mərhələli şəkildə həll etməsinə, emosiyaları tənzimləməsinə və qərar qəbul etmə prosesini sürətləndirməsinə kömək edir.

Xüsusilə stressli və ya həyəcanlı vəziyyətlərdə insanın özünə ucadan təlimat verməsi (“özünüdanışma” – self-talk) narahatlığı azaldır və fərdin özünü idarəetmə qabiliyyətini artırır. Neyrologiya mütəxəssisləri bildirirlər ki, öz-özünə danışmaq yalnız reallıqla əlaqə itdikdə və halüsinasiyalarla müşayiət olunduqda patoloji hesab olunur; digər bütün hallarda isə bu, zəkanın və sağlam psixikanın göstəricisidir.