Zamanın Elastikliyi: Kosmosda Yaşlanma Niyə Yavaşlayır?

Faktum.az xəbər verir ki, bəşəriyyətin əsrlər boyu sabiq və dəyişməz hesab etdiyi zaman anlayışı modern fizikanın və Albert Eynşteynin xüsusi nisbilik nəzəriyyəsinin kəşfi ilə köklü şəkildə dəyişmişdir.

Fizika qanunlarına əsasən, zaman mütləq deyil, sürətdən və kütlədən asılı olaraq genişlənən və ya sıxılan elastik bir kəmiyyətdir. İşıq sürətinə yaxın sürətlə hərəkət edən obyektlər üçün zamanın axını Yerdəki müşahidəçiyə nəzərən kəskin şəkildə yavaşlayır. Məşhur “Əkizlər Paradoksu” bu fenomeni aydın şəkildə nümayiş etdirir: işıq sürətinə yaxın sürətlə kosmosda səyahət edib geri dönən bir astronavt Yerdə qalan əkiz tayından xeyli daha gənc qalır, çünki onun üçün zaman daha yavaş axmışdır. Bu nəzəriyyə yalnız elmi-fantastik ideya deyil, gündəlik texnologiyalarımızda da tətbiq olunur; məsələn, Yerin ətrafında yüksək sürətlə hərlənən GPS peyklərindəki atom saatları hər gün Yerdəki saatlardan mikrosoniyyələrlə sürətli qaçdığı üçün xüsusi relyativistik düzəlişlər edilmədən dəqiq naviqasiya təmin oluna bilməz.

Kainatda zamanın bu cür elastik xarakteri fizikanın ən təəccübləndirici həqiqətlərindən biri olaraq məkan və zamanın ayrılmaz bir vəhdət təşkil etdiyini göstərir.