Vulkanınn içi ilə Yer altına düşən dronsuz zəlzələ xəritələnməsi

İslandiyada baş verən vulkan aktivləşmələri zamanı alimlər ilk dəfə olaraq akustik lifli-optik sensor texnologiyasını lava axınlarının tam altına tətbiq etdilər.

Onlar İnsanların və ya adi cihazların daxil ola bilmədiyi yeraltı magma tunellərinə sadəcə işıq sürəti ilə siqnal ötürən nazik şüşə liflər daxil etdilər. Bu liflər lavanın yaratdığı miniatür zərbələri musiqi alətinin simləri kimi hiss edərək yeraltı magistralların 3D xəritəsini saniyəbəsaniyə ekrana gətirdi. Nəticədə lava partlamadan 12 saat öncə onun haradan səthə çıxacağını dəqiq təyin etmək mümkün oldu.

İslandiyadakı vulkanik magistralların lifli-optik kabellərlə izlənilməsi geologiya sahəsində əsl inqilab hesab olunur. Adi telekommunikasiya kabellərindən istifadə edən bu sistem yeraltı mikroseysmik dalğaları işıq siqnalları vasitəsilə anında analiz edir. Magmanın hansı dərinlikdə hərəkət etdiyi və hansı istiqamətdən səthə doğru təzyiq göstərdiyi artıq reallıq rejimində xəritələndirilir. Bu texnologiya sayəsində vulkan püskürmələrindən saatlar öncədən xəbər almaq və ətraf yaşayış məntəqələrinin təhlükəsiz təxliyəsini tam vaxtında təşkil etmək mümkün oldu.

Şəhla İlkay