Vergi Məcəlləsinin 10-cu maddəsi: Vergi münasibətlərinin subyektləri və əhatə dairəsi

Faktum.az xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 10-cu maddəsi vergi qanunvericiliyi ilə tənzimlənən hüquqi münasibətlərin əhatə dairəsini və bu münasibətlərin iştirakçılarını (subyektlərini) müəyyənləşdirir. Qanunvericilik vergi sisteminin dəqiq və şəffaf fəaliyyət göstərməsi üçün prosesə cəlb olunan bütün tərəflərin hüquqi statusunu bu maddə ilə sistemləşdirir.

Maddəyə əsasən, vergi tənzimlənməsi aşağıdakı subyektlər və proseslər arasındakı münasibətləri əhatə edir:

Vergi ödəyiciləri: Qanunvericiliyə uyğun olaraq vergi ödəyicisi kimi tanınan fiziki və hüquqi şəxslər;

Vergi agentləri: Vergi ödəyicisinin əvəzinə vergini hesablamalı, tutmalı və büdcəyə köçürməli olan fərdi və ya hüquqi şəxslər;

Dövlət vergi orqanları: Azərbaycan Respublikasında vergilərin toplanmasına, hesablanmasına və vergi nəzarətinə cavabdeh olan dövlət qurumları;

Gömrük orqanları: Sərhəd-gömrük keçid məntəqələrində vergi və gömrük rüsumlarının toplanmasını, idarə edilməsini həyata keçirən səlahiyyətli organlar;

Maliyyə və büdcə hesabatlılığı: Vergi öhdəliklərinin icrası, tutulmuş və ödənilmiş vəsaitlərin büdcəyə köçürülməsi, habelə müvafiq orqanlar arasında maliyyə vəsaitlərinin idarə olunması ilə bağlı yaranan hüquqi proseslər.

Bu maddə vergi münasibətlərinin hər iki tərəfini – həm vergi verməyə borclu olan şəxsləri, həm də dövlət adından nəzarəti həyata keçirən və vəsaitləri idarə edən qurumları birbaşa qanuni müstəvidə birləşdirir.