Sevgi və çox istəməyin fərqi: Sahiblənmək, yoxsa yaşatmaq?

Faktum.az xəbər verir ki, insan emosiyalarının və şəxsi münasibətlərinin təhlilində ən çox qarışdırılan iki anlayış “sevgi” və “çox istəmək” (bəyənmək, güclü bağlılıq) fogurudur. Zahirən bir-birinə bənzər hisslər kimi görünsə də, bu iki psixoloji halın mənbəyi, motivasiyası və nəticələri köklü şəkildə fərqlənir. Şərq fəlsəfəsinin məşhur yanaşmasında qeyd edildiyi kimi: bir çiçəyi çox istəyən insan onu qopardıb özünə götürər, lakin onu sevən insan hər gün sulayar və yaşamasına şərait yaradar.

Psixoloji analiz göstərir ki, çox istəmək daha çox “mən” mərkəzli və şəxsi tələbatlara söykənən bir hissdir. Bu halda qarşı tərəf insanın öz emosional ehtiyaclarını ödədiyi, ona zövq və ya rahatlıq verdiyi üçün dəyərli sayılır. Sevgi isə “biz” və ya birbaşa “o” mərkəzli anlayışdır; burada qarşılıq gözləmədən vermək, qarşı tərəfin inkişafına və xoşbəxtliyinə töhfə vermək arzusu ön plandadır. Çox istəmək müəyyən xüsusiyyətlərə (görünüş, status, xasiyyət) yönəldiyi üçün həmin şərtlər dəyişdikdə zəifləyə bilər, sevgi isə insanı bütün qüsurları və dəyişkənliyi ilə qəbul etmək bacarığıdır.

İki hiss arasındakı digər mühüm fərq sahiblənmə və azadlıq anlayışlarındadır. Çox istəmək qarşı tərəfi nəzarətdə saxlamaq, onu mənimsəmək və öz rahatlıq zonasına uyğunlaşdırmaq meyli yaradır. Sevgi isə insana azadlıq vermək, onun öz fərdiliyini qorumasına şərait yaratmaq və müstəqil seçiminə hörmətlə yanaşmaqdır. Bu baxımdan, çox istəmək hissi zamanla şəraitə bağlı olaraq alovlanıb sönə bildiyi halda, sevgi səbir, dərin hörmət və birgə mənəvi təcrübə hesabına formalaşan dayanıqlı bir dəyərdir.