Şəkər birjasında kəskin qiymət artımı

Faktum.az xəbər verir ki, qlobal ərzaq sənayesinin və kənd təsərrüfatı ticarətinin ən strateji xammal növlərindən biri olan şəkər, dünya əmtəə birjalarında dəyişkən qiymət dinamikası ilə diqqət mərkəzində dayanmaqdadır. Qlobal şəkər istehsalının təxminən 80 faizi şəkər qamışının (xüsusilə Braziliya, Hindistan və Tailand kimi tropik ölkələrdə), qalan 20 faizi isə şəkər çuğundurunun (əsasən Avropa İttifaqı, Rusiya və ABŞ-da) payına düşür.

Təbiət və iqlim şəraitindən birbaşa asılı olan bu iki bitkinin məhsuldarlığı London və Nyu-York əmtəə birjalarında fyoçers müqavilələrinin qiymətinə ani təsir edir; xüsusilə “El-Nino” kimi anomal hava şəraitinin yaratdığı quraqlıq və ya həddindən artıq yağışlar tədarük zəncirində kəsintilərə yol açaraq qlobal qiymətləri sürətlə yüksəldir.

Bununla yanaşı, Braziliya kimi aparıcı istehsalçıların şəkər qamışını qida məhsulu kimi ixrac etmək və ya yerli bioetanol (bionanacaq) istehsalına yönəltmək seçimi neftin dünya qiymətləri ilə şəkər bazarı arasında birbaşa əlaqə yaradır. İdxaldan asılı olan inkişaf etməkdə olan ölkələrdə şəkər qiymətlərinin qalxması birbaşa qənnadı, içki və emal olunmuş qida sənayesində istehsal xərclərini artırır, bu da ümumi inflyasiya təzyiqini gücləndirərək strateji ərzaq təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər formalaşdırır.