Olmayan bədən üzvünün bitməyən ağrısı

Faktum.az-ın tibbi araşdırmasına görə, bədəndən amputasiya olunmuş (kəsilmiş) və ya anadangəlmə olmayan bir qolun, ayağın həmin nahiyədə hələ də mövcudmuş kimi hiss edilməsi, şiddətlə qaşınması və dözülməz dərəcədə ağrıması tibb elmində “fantom ətraf sindromu” adlanır.

İnsana fiziki və psixoloji cəhətdən böyük əzab verən bu vəziyyət kəsilən nahiyədəki sinirlərin zədələnməsindən deyil, birbaşa beyindəki “bədən xəritəsi“nin proqramlaşma xətasından qaynaqlanır. Beyində hər bir bədən üzvünə cavabdeh olan xüsusi sensor sahə var və hər hansı bir ətraf itirildikdə belə, beyin həmin üzvün artıq mövcud olmadığını qəbul etməkdə çətinlik çəkir, oradan siqnallar gözləməyə davam edir və boşluqda qalan sinir mərkəzlərini qeyri-iradi olaraq şiddətli ağrı və ya qaşınma hissi ilə yükləyir.

Neyroloqlar bu dəhşətli çaşqınlığı aradan qaldırmaq üçün son illərdə olduqca bəsit, lakin dahi bir üsuldan — “güzgü qutusu” (mirror box) terapiyasından istifadə edirlər; xəstə mövcud olan digər qolunu güzgüdə hərəkət etdirərək beyninə “itirilmiş üzvün sərbəstləşdiyi” vizual illüziyasını ötürür və bununla da beyin rahatlayaraq qeyri-real ağrı siqnallarını dərhal dayandırır.