Müasir dövrdə sevgini niyə tez itiririk? – Ziqmunt Baumanın “Maye Sevgi” nəzəriyyəsi

Faktum.az xəbər verir ki, müasir sosiologiya və fəlsəfənin dahi simalarından biri olan Ziqmunt Baumanın “Maye Sevgi” (Liquid Love) nəzəriyyəsi rəqəmsal dövrdə insan münasibətlərinin kövrəkliyini və sürətlə dəyişən mahiyyətini təhlil edən ən köklü konseptlərdən biridir. Bauman post-modern cəmiyyətdə hər şeyin – əşyaların, informasiyanın və hətta insani bağların müvəqqəti və axıcı (“maye”) hala gəldiyini vurğulayır. Bu mühitdə sevgi və bağlılıq sabit dəyər olmaqdan çıxaraq tələbat ödənildikdən sonra asanlıqla əvəz edilən istehlak obyektinə çevrilir.

Müasir texnologiyalar və rəqəmsal platformalar insanlara sonsuz seçim illüziyası təqdim edir. Baumanın fikrincə, “şəbəkə” anlayışı “birləşmək” anlayışını əvəz etmişdir: şəbəkəyə istənilən an daxil olmaq və tək bir düymə ilə oradan çıxmaq mümkündür. Bu rahatlıq insanlarda dərin emosional məsuliyyətdən qaçma meyli yaradır. Münasibətdəki ilk çətinlik və ya uyğunsuzluq zamanı tərəflər onu bərpa etməyə zaman ayırmaq yerinə, yeni və daha “mükəmməl” variantı axtarmağa üstünlük verirlər. Nəticədə mənəvi dərinlik yerini səthi, sürətli və asan kəsilən əlaqələrə verir.

“Maye Sevgi” konsepsiyası həm də müasir insanın daxili ziddiyyətini ifşa edir: fərdlər bir tərəfdən tənhalıqdan qorxaraq səmimi bağlılıq arzulayır, digər tərəfdən isə azadlıqlarını itirmək qorxusu ilə dərin öhdəliklərdən qaçırlar. İstehlak cəmiyyətinin “işləmirsə, yenisi ilə əvəz et” məntiqi insan münasibətlərinə tətbiq edildikdə, sevginin təməlində duran səbir, fədakarlıq və qarşılıqlı emosional yatırım zəifləyir. Baumanın nəzəriyyəsi rəqəmsal çağın gətirdiyi səthi yaxınlığın insanı daha da tənhalaşdırdığını göstərən ən vacib sosioloji xəbərdarlıqlardandır.