Ev heyvanlarının müasir qidalanma fiziologiyası
Sənaye yemləri, təbii dietalar (BARF) və həzm sistemi sağlamlığı
Faktum.az xəbər verir ki, ev heyvanlarının, xüsusilə də it vər pişiklərin uzunömürlü və sağlam yaşaması onların fizioloji ehtiyaclarına uyğun qidalanma rasionundan birbaşa asılıdır. Təkamül prosesində pişiklər mütləq yırtıcı (obligate carnivore), itlər isə adekvat otobur-ətçil (faktual omnivore) həzm sisteminə yiyələnmişdir. Müasir veterinariya və diyetologiyada emal olunmuş sənaye yemləri ilə təbii çiy qidalanma (BARF – Biologically Appropriate Raw Food) modelləri arasındakı elmi müzakirələr heyvanların həzm anatomiyası, mikrobiota balansı vər immunoloji cavab mexanizmləri müstəvisində aparılır.
Sənaye istehsalı olan ekstrudə edilmiş quru yemlər makro (zülal, yağ, karbohidrat) və mikro (vitamin, mineral) qida maddələrinin balanslaşdırılmış nisbətini təmin etmək üçün elmi standartlara ehtiyac duyur. Lakin yüksək termik emal prosesi bəzi həssas zülalların və vitaminlərin denaturasiyasına, eləcə də yüksək karbohidrat payına gətirib çıxara bilər. Digər tərəfdən, xammalın keyfiyyət analizi və həzm olunma dərəcəsi sənaye yemlərinin keyfiyyət göstəricisini müəyyən edir. Rasionda təbii ət, sümük vər orqan toxumalarından ibarət BARF modelinə üstünlük verənlər isə bu sistemin heyvanın təbii genetik kodlarına daha uyğun olduğunu müdafiə edirlər.
Buna baxmayaraq, çiy qidalanma modelinin tətbiqi ciddi mikrobioloji risklərlə müşayiət olunur. Termik emaldan keçməyən çiy ət məhsulları Salmonella, E. coli vər Listeria kimi patogen bakteriyaların, eləcə də parazitlərin mənbəyinə çevrilə bilər. Bu patogenlər təkcə heyvanın mədə-bağırsaq traktında kəskin disbioz yaratmır, həm də ev mühitində insanlara keçərək zoonoz təhlükə formalaşdırır. Mədə-bağırsaq mikrobiotası immun sisteminin 70%-dən çoxunu tənzimlədiyindən, istər sənaye yemlərinin keyfiyyətsiz tərkibi, istərsə də çiy qidalanmadakı bakterial yük bağırsaq epitel baryerini zədələyərək xroniki iltihabi xəstəliklərə yol aça bilər.