Maddə 6. Dövlət vergiləri: Azərbaycan Respublikasında dövlət vergilərinin hüquqi tənzimlənməsi

Faktum.az xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 6-cı maddəsi ölkənin mərkəzi büdcəsinin formalaşmasında əsas rolu oynayan dövlət vergilərinin tam siyahısını və onların tətbiq olunma prinsiplərini müəyyən edir. Bu maddə dövlətin fiskal suverenliyini təsbit edərək, ölkə ərazisində hansı vergi növlərinin birbaşa dövlət vergiləri statusuna malik olduğunu hüquqi müstəvidə dürüstləşdirir.

Maddə 6.1-ə əsasən, dövlət vergilərinin tərkibinə fiziki şəxslərin gəlir vergisi, hüquqi şəxslərin mənfəət vergisi (bələdiyyə mülkiyyətində olan müəssisə və təşkilatlardan başqa), əlavə dəyər vergisi (ƏDV), aksizlər, mədən vergisi, hüquqi şəxslərin əmlak və torpaq vergiləri (qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş istisnalarla fiziki şəxslərin də müəyyən əmlak və torpaq vergiləri daxil olmaqla), yol vergisi və sadələşdirilmiş vergi daxildir. Bu siyahı dövlətin əsas gəlir mənbələrini əhatə edir və ölkə daxilində sahibkarlıq və əmək fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini vergitutma obyektinə çevirir.

Maddə 6.2 və 6.3-də isə dövlət vergilərinin tətbiqi sərhədləri və dərəcə limitləri tənzimlənir. Qanunvericiliyə əsasən, Vergi Məcəlləsində göstərilən dövlət vergilərinin siyahısı qətidir; yəni Məcəllədə nəzərdə tutulmayan hər hansı başqa dövlət vergisi tətbiq edilə bilməz. Bununla yanaşı, hər il Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsi haqqında qanun qəbul edilərkən vergi dərəcələrinə yenidən baxıla bilsə də, tətbiq olunan dərəcələr Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş yuхarı hədlərdən artıq ola bilməz. Bu mexanizm vergi ödəyicilərinin hüquqlarını qoruyur və ölkədə proqnozlaşdırıla bilən hüquqi-iqtisadi mühiti təmin edir.