Yuxuda niyə yıxılırıq?

Yuxuya gedərkən bədənin diksinməsi (“hypnic jerk”) mexanizminin səbəbi

Faktum.az xəbər verir ki, yuxunun ilk mərhələsində birdən-birə yüksəklikdən yıxılma hissi ilə səksənərək oyanmaq demək olar ki, hər kəsin yaşadığı, tibbdə “hipnik diksinmə” (hypnic jerk) adlanan fizioloji fenomendir.

Neyroloqların fikrincə, bu hal bədən tam istirahət rejiminə keçərkən beyinlə əzələlər arasında baş verən kiçik bir siqnal qarışıqlığının nəticəsidir. İnsan yuxuya gedərkən əzələlər sürətlə boşalır və ürək döyüntüsü yavaşlayır; bu an beyin bədənin həddindən artıq rahatlamasını yanlış olaraq “yıxılma” və ya “həyatı təhlükə” kimi qiymətləndirir. Nəticədə beyin bədəni “xilas etmək” üçün əzələlərə ani və güclü bir elektrik siqnalı göndərir ki, bu da qəfil diksinməyə və sıçramağa səbəb olur.

Təkamül nəzəriyyəsinə görə isə bu mexanizm qədim əcdadlarımızın ağac üzərində yatarkən yerə yıxılmasının qarşısını almaq üçün inkişaf etmiş bir müdafiə instinktidir. Gün ərzində həddindən artıq kofein qəbulu, stres, yorğunluq və qeyri-nizamlı yuxu rejimi bu diksinmələrin tezliyini daha da artırır.