Dumanlı təhlükə: Qəlyanın sağlamlığa və orqanizmə bilmədiyimiz zərərləri

Faktum.az xəbər verir ki, son illərdə xüsusilə gənclər arasında populyarlaşan və sosiallaşma vasitəsi kimi görülən qəlyan, zərərsiz bir əyləncə təəssüratı yaratsa da, insan orqanizmi üçün ciddi təhlükə mənbəyidir.

Cəmiyyətdə tütün tüstüsünün sudan keçərək təmizləndiyi və zərərinin azaldığı barədə yayılan yanlış təsəvvürlər, bu vərdişin gətirdiyi fəsadların miqyasını gizlədir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) tədqiqatlarına əsasən, təxminən 45-60 dəqiqəlik bir qəlyan seansı zamanı insan orqanizminə daxil olan tüstünün həcmi 100-200 ədəd siqaret tüstüsünə bərabərdir. Qəlyan tüstüsünün tərkibində yüksək miqdarda nikotin, dəm qazı (karbon monoksid), ağır metallar (qurğuşun, arsen, xrom), katran və xərçəng yaradan kimyəvi maddələr (karsinogenlər) mövcuddur. Bu maddələr tənəffüs sisteminə birbaşa zərər vuraraq ağciyər xərçəngi, xroniki bronxit və ağciyərlərin xroniki tıxanma xəstəliyinə (XTƏX) yol açır. Eyni zamanda qəlyandan istifadə zamanı dəm qazının qana keçməsi toxumaların oksigenlə təminatını pozur, bu da ürək-damar xəstəlikləri, arterial təzyiqin qalxması və infarkt riskini dəfələrlə artırır.

Şərq ölkələrindən başlayaraq Avropa və Amerikaya qədər geniş yayılan bu vərdişin digər böyük riski isə gigiyenik faktorlarla bağlıdır; eyni qəlyanın və ya şlanqın müxtəlif şəxslər tərəfindən istifadə olunması tuberkulyoz (verəm), herpes, hepatit B və C kimi yoluxucu xəstəliklərin sürətlə yayılmasına şərait yaradır.

Meyvə aromalı tütünlərin xoş qoxusu tütünün acılığını örtsə də, tərkibindəki kimyəvi qatqılar və kömürün yanması nəticəsində ayrılan toksik maddələr həm aktiv, həm də passiv çəkənlər üçün ölümcül risk formalaşdırır.