Yeməklərin adları haradan gəlir?

Faktum.az xəbər verir ki, dünyada hər gün böyük iştahla istehlak etdiyimiz məşhur yeməklərin adları əslində maraqlı, bəzən isə olduqsu təsadüfi tarixi hekayələrə və etimoloji köklərə malikdir. Məsələn, İtaliyanın simvoluna çevrilən “pizza” sözünün mənşəyi dəqiq olmasa da, dilçilər onun qədim latın dilindəki “pansa” (bürütmək, sıxmaq) və ya yunan dilindəki “pitta” (piroq, çörək) sözündən törədiyini ehtimal edirlər; bu yemək əsrlər boyu Napoli küçələrində yoxsul işçilərin tez və ucuz doyması üçün hazırlanan sadə xəmir məmulatı olub. Dünyanın hər yerində sevilən “hamburger” isə adını birbaşa Almaniyanın ikinci böyük şəhəri olan Hamburqdan (Hamburg) alır, çünki XIX əsrdə həmin şəhərdən ABŞ-a köçən immiqrantlar özləri ilə “Hamburq üsulu” dadlandırılmış qiymə ət kotletini gətirmişdilər.

Azərbaycan mətbəxinin tacı olan “kabab” sözünün tarixi isə qədim türk dillərinə gedib çıxır; qədim mənbələrdə od üzərində qızardılmış ət mənasını verən bu söz müasir dövrdə demək olar ki, bütün Yaxın Şərq və Qafqaz xalqlarının linqvistik yaddaşına həkk olunub. Qədim Mayya və Asttek mədəniyyətlərindən gələn “şokolad” sözü isə kakao ağacının ac suyunu ifadə edən klassik navatl dilindəki “xocolatl” (acı su) kəlməsindən əmələ gəlib; İspanlar bu içkini Avropaya gətirərək içərisinə şəkər və süd əlavə etsələr də, onun adı minillik köklərini qoruyub saxlayıb. Qida adlarının arxasındakı bu etimoloji səyahət göstərir ki, hər bir ləzzətli təam sadəcə qarın doyurmaq vasitəsi deyil, həm də bəşəriyyətin mədəni və linqvistik tarixinin canlı arxividir.