Paranormal inancların sirri nədir?

Niyə insanlar paranormal hadisələrə inanırlar? – qorxu, mədəniyyət və beynin naməlumluğu izah etmə cəhdi

Faktum.az xəbər verir ki, texnologiyanın və elmin pik nöqtəyə çatdığı müasir dövrdə bile milyonlarla insanın ruhlara, cinlərə, apofeniyaya və ya mistik qüvvələrə inanması insan psixologiyasının daxili mexanizmləri ilə sıx bağlıdır. Neyrobioloqlar və psixoloqlar bildirirlər ki, insan beyninin ən əsas funksiyalarından biri təhlükəsizliyi təmin etmək üçün ətraf mühitdəki qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırmaq və hər bir hadisəyə məntiqi və ya süni bir səbəb tapmaqdır. Beynimiz təbiətdəki təsadüfi səs, kölgə və ya xaotik naxışlarda belə mənalı fiqurlar görməyə meyllidir – bu psixoloji təzahür “pareidoliya” adlanır və qaranlıqda adi bir paltar asılqanını ruh kimi qavramağımıza səbəb olur.

Bundan əlavə, psixoloji nəzarət mexanizmi və “apofeniya” (əlaqəsiz hadisələr arasında gizli rabitə axtarmaq) da paranormal inancları qidalandıran əsas amillərdəndir. İnsan həyatında idarə edə bilmədiyi böhranlar, ölüm qorxusu və ya qeyri-müəyyənliklə qarşılaşdıqda, beynin idrak sistemi xaos hissindən qurtulmaq üçün fövqəltəbii güclərin varlığını qəbul etməyə daha açıq olur, çünki görünməz bir qüvvəyə inanmaq tamamilə səbəbsiz bir xaosla yaşamaqdan psixoloji olaraq daha rahatdır. Eyni zamanda, folklordan, nağıllardan və kino sənayesindən gələn mədəni kodlar uşaqlıqdan etibarən şüuraltımıza yerləşərək, izah edə bilmədiyimiz hər bir təbiət hadisəsini və ya daxili həyəcanı avtomatik olaraq mistik çərçivədə şərh etməyimizə şərait yaradır.