Ölülərlə rəqs: Madaqaskarda Famadihana ritualı

Faktum.az xəbər verir ki, dünyanın müxtəlif yerlərində ölüm adətən hüzn və matəmlə qarşılanır. Lakin Madaqaskar adasında yaşayan Malaqasi xalqı üçün ölüm əcdadlarla əlaqəni kəsən bir son deyil, əksinə, ruhi bağların yeniləndiyi böyük bir bayramdır. Hər 5-7 ildən bir keçirilən və “sümük çevirmə” mənasına gələn Famadihana ritualı, bəşər tarixinin ən qəribə və təsiredici adətlərindən biri hesab olunur.

Famadihana ritualı zamanı ailələr öz ulu babalarının sərdabələrini açır, cəsəd qalıqlarını ehtiyatla kənara çıxarırlar. Çürüməkdə olan kəfənlər soyularaq mətubətin qorunması üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi, bahalı ipək پارçalarla (Lamba) yenidən bükülür. Daha sonra ən heyrətamiz məqam başlayır: kənd sakinləri, qohumlar və canlı musiqiçilər cəsədləri çiyinlərinə götürərək şən rəqslər və musiqi sədaları altında kəndin küçələrini dolaşırlar. Ailə üzvləri əcdadlarına həyatlarında baş verən yeniliklərdən – toy, doğum və zəfərlərdən danışır, onlarla şəkillər çəkdirirlər.

Antropoloji baxımdan bu adət, malaqasilərin “Razana” (əcdad ruhları) inancı ilə bağlıdır. Onların fikrincə, ölənlər tamamilə yox olmur, yalnız başqa bir aləmə keçirlər və onların bədənləri kəfənləndiyi müddətcə yaşayanlarla əlaqə saxlaya bilirlər. Famadihana – kədərin şənliyə, ölümün həyatın davamlılığına çevrildiyi, nəsillərarası mənəvi bağları möhkəmləndirən unikal mədəniyyət abidəsidir.