Faktum.az xəbər verir ki, mediator – tərəflər arasında yaranmış hüquqi və ya şəxsi mübahisələrin məhkəmədən kənar, dinc və qarşılıqlı razılıq yolu ilə həll edilməsinə kömək edən bitərəf, müstəqil və peşəkar fiziki şəxsdir. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, mediator hakim və ya arbitr deyil; o, tərəflərin əvəzinə qərar qəbul etmir, sadəcə dialoq mühiti yaradaraq tərəflərin hər ikisini qane edən ortaq məxrəcə gəlinməsinə şərait yaradır.

Mediatorun əsas səlahiyyətləri və hüquqları mediasiya prosesinin effektiv və ədalətli təşkilinə yönəlib. Mediator mediasiya sessiyalarını təyin etmək, tərəflərlə həm birgə, həm də fərdi görüşlər (kokus) keçirmək hüququna malikdir. Müzakirələr zamanı tərəflərə mübahisənin həlli ilə bağlı təkliflər vermək, mövqelərin yaxınlaşdırılması üçün alternativ variantlar təqdim etmək və tərəflərin razılığı ilə prosesə müstəqil mütəxəssis və ya ekspertləri cəlb etmək onun səlahiyyətləri sırasındadır. Eyni zamanda, mediator tərəflərdən mübahisənin mahiyyətinə aid zəruri sənəd və məlumatları tələb edə bilər.

Səlahiyyətlərlə yanaşı, mediatorun üzərinə qanunla müəyyən olunmuş ciddi öhdəliklər də düşür. Mediator proses boyunca tam tərəfsiz və müstəqil olmalı, tərəflərdən hər hansı birinin marağını müdafiə etməməlidir. Mediasiya zamanı əldə edilən bütün məlumatların məxfiliyini qorumaq onun başlıca vəzifəsidir. Əgər proses zamanı mediatorun qərəzsizliyinə şübhə yaradan hər hansı maraqlar toqquşması ortaya çıxarsa, o, bu barədə tərəflərə dərhal məlumat verməli və ya mediasiya prosesini aparmaqdan imtina etməlidir.

Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, xüsusilə ailə, əmək və mülki-kommersiya mübahisələri üzrə məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etmək məcburidir. Mediatorun peşəkar dəstəyi ilə əldə olunan barışıq sazişi tərəflər üçün könüllü icra olunan və hüquqi qüvvəyə malik sənəd hesab edilir.