Göylərin və okeanların sonsuz rəmzi: Mavi rəngin insanlığı heyran edən sirləri

Faktum.az  xəbər verir ki, mavi rəng bəşəriyyət üçün hər zaman həm əlçatmazlığın, həm də sonsuzluğun simvolu olmuşdur.

Qəribədir ki, gündəlik həyatımızda başımızı qaldırıb göy üzünə baxanda və ya okeanları seyr edəndə hər yeri mavi görsək də, bu rəng əslində təbiətdə ən nadir tapılan piqmentlərdən biridir.

Qədim dövrlərdə insanların rəng qavrayışı indikindən çox fərqli idi; hətta qədim dillərin bir çoxunda, o cümlədən dahi yunan şairi Homerin dastanlarında “mavi” sözünə ümumiyyətlə rast gəlinmir, dəniz isə “tünd şərab rəngi” olaraq təsvir edilirdi. Mavi rəngin tarixi qədim Misirdə ilk süni piqment olan “Misir mavisi“nin kəşfi ilə tamamilə dəyişdi və bu rəng tezliklə ilahiliyin, hökmdarlığın və zadəganlığın rəmzinə çevrildi.

Orta əsrlərdə isə yalnız Əfqanıstanın uzaq dağlarından çıxarılan qiymətli lapis-lazuli daşından hazırlanan ultramarin piqmenti qızıldan daha baha qiymətə satılır və yalnız müqəddəs rəsmlərdə istifadə olunurdu. Elmi cəhətdən göy üzünün mavi görünməsi atmosferdəki işığın Reley səpilməsi fiziki qanunauyğunluğu ilə izah olunur; qısa dalğalı mavi işıq digər rənglərə nisbətən havada daha çox səpələnərək göyü bu rəngə boyayır. Təbiətdəki mavi heyvanların, quşların və kəpənəklərin sirri də olduqca maraqlıdır, çünki onların bədənində əslində heç bir mavi piqment yoxdur.

Gördüyümüz o parlaq mavi rənglər sadəcə işığın onların mikroskopik bədən və tük quruluşlarında sınaraq gözümüzə əks olunmasının – yəni struktur rənglənməsinin möhtəşəm bir optik oyunudur. İnsan psixologiyasına gəldikdə isə, mavi rəng beynimizdə melatonin hormonunun ifrazını tənzimləyərək nəbz və təzyiqi aşağı salır, dərin bir sakitlik, rahatlıq və güvən hissi yaradır. Məhz bu səbəbdən dünyadakı nəhəng korporasiyaların və beynəlxalq təşkilatların loqolarında mavi rəngə bu qədər böyük üstünlük verilir.