Əmək mübahisələri: İşçi və işəgötürən arasında hüquqi qarşıdurmaların həlli yolları

Faktum.az xəbər verir ki, əmək münasibətləri müstəvisində tərəflərin hüquq və vəzifələrinin pozulması zamanı ortaya çıxan fikir ayrılıqları əmək mübahisələri adlanır və Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi işçi ilə işəgötürən arasında yaranan bu ziddiyyətlərin ədalətli həlli üçün dəqiq hüquqi mexanizmlər müəyyən etmişdir.

Fərdi əmək mübahisələrinin yaranmasına ən çox səbəb olan amillər sırasına işdən qanunsuz çıxarılma, əməkhaqqının və ya son haqq-hesabın vaxtında ödənilməməsi, intizam tənbehinin əsassız tətbiqi, iş vaxtından artıq çalışmaya görə kompensasiyanın verilməməsi və əmək şəraitinin birtərəfli qaydada pisləşdirilməsi daxildir.

“Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, fərdi əmək mübahisələri üzrə məhkəməyə müraciət etməzdən öncə ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etmək məcburidir və bu proses tərəflərə vaxta qənaət edərək qarşılıqlı razılıq əldə etmək imkanı verir. Mediasiya prosesində razılıq əldə olunmazsa, işçi və ya işəgötürən iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər ki, qanunvericiliyə görə, işçilər əmək hüquqlarının pozulması ilə bağlı məhkəməyə müraciət edərkən dövlət rüsumunu ödəməkdən azaddırlar. İşçi hüququnun pozulduğunu bildiyi və ya bilməli olduğu gündən itibaren 1 ay ərzində mediasiyaya müraciət etməlidir, pul və digər əmlak tələbləri ilə bağlı mübahisələrdə isə bu müddət 1 il təşkil edir.

Hüquqşünaslar vurğulayırlar ki, əmək mübahisələrinin minimuma endirilməsi üçün əmək müqavilələrinin dəqiq tərtib olunması və Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin tələblərinə tam riayət edilməsi hər iki tərəf üçün vacib hüquqi zəmanətdir.