Anatomik reliktlər: insan bədənində təkamüldən qalan keçmişin izləri

Faktum.az xəbər verir ki, insan bədəni təkcə mükəmməl işləyən bioloji mexanizm deyil, həm də milyonlarla illik təkamül tarixini özündə saxlayan canlı muzeydir. Bədənimizdə elə struktur və detal hissələr var ki, müasir insan üçün demək olar ki, heç bir həyati funksiya daşımır, lakin uzaq əcdadlarımızın həyatında həlledici rol oynayıb. Elm dünyasında bu strukturlara vestigial orqanlar və ya anatomik reliktlər deyilir.

Bu reliktlərin ən bariz nümunələrindən biri qolumuzda yerləşən darvaza əzələsidir (palmaris longus). Biləyinizi büküb baş barmağınızı kiçik barmağınıza toxundurduqda biləyin ortasında qabaran bu vətər, ağaclarda dırmanan babalarımızın tutunma qabiliyyətini artırırdı. Maraqlıdır ki, müasir insanların təxminən 14-15%-ində bu əzələ tamamilə yoxdur və bu, qolun gücünə heç bir mənfi təsir göstərmir.

Eynilə, qulaq ətraflarında yerləşən və aurikulyar əzələlər adlanan xırda əzələ qrupu da keçmişdə səsin mənbəyini təyin etmək üçün qulaqları hərəkət etdirməyə yarayırdı; bu gün isə böyük əksəriyyətimizdə bu əzələlər tamamilə pasivləşib. Bədənimizin alt hissəsində yerləşən büzdüm sümüyü (coccyx) isə uzaq babalarımızın quyruq sümüyünün qalıqlarından başqa bir şey deyil. Körpücükaltı xırda əzələlər (subclavius) və ağıl dişləri kimi digər anatomik qalıqlar da sübut edir ki, insan bədəni dəyişən mühit şəraitinə uyğunlaşaraq lazımsız yüklərdən pillə-pillə azad olan canlı bir tarixdir.