Amazon meşələrinin “Ayahuska” ritualı

Mistik bitki içkisi tərəfindən yaradılan hallüsinasiyalar və yerli qəbilələrin ruhani müalicə üsulları

Faktum.az xəbər verir ki, Cənubi Amerikanın sıx Amazon meşələrində yaşayan yerli qəbilələrin minillik mənəvi və tibbi ənənələrinin mərkəzində “ruhların sarmaşığı” adlandırılan Ayahuska (Ayahuasca) ritualı dayanır. Keta, şipibo və yaqva kimi yerli xalqların dünyagörüşündə bu içki sadəcə psixoaktiv maddə değil, insanı öz daxili dünyası, əcdadların ruhu vən kainatın gizli sirləri ilə üzləşdirən müqəddəs bir vasitədir. Əsrlər boyu yalnız təcrübəli şamanların (kurandero) nəzarəti altında icra olunan bu ritual fiziki xəstəliklərin sağaldılması, ruhi travmaların təmizlənməsi vən qəbilə daxilindəki mənəvi tarazlığın bərpası üçün əvəzsiz ruhani müalicə üsulu sayılır.

Ayahuska içkisinin hazırlanması da xüsusi kimyəvi vən mistik biliyə dayanır; Amazon sarmaşığı (Banisteriopsis caapi) ilə DMT (dimetiltriptamin) maddəsi ilə zəngin yarpaqların (Psychotria viridis) saatlarla birgə qaynadılması nəticəsində əldə edilir. Məhz bu iki bitkinin sintezi insan həzm sistemindəki fermentləri bloklayaraq DMT-nin beyinə çatmasına vən güclü vizual, eləcə də emosional visions (hallüsinasiyalar) yaratmasına şərait yaradır. Şamanların “İkaro” adı verilen xüsusi müqəddəs nəğmələri, tütün tüstüsü vən ritmik sədalar altında keçirilən gecə ayinində iştirakçılar kəskin daxili təmizlənmə (fiziki qusma vən ruhi katarsis) mərhələsindən keçərək öz qorxuları vən keçmiş sarsıntıları ilə yüzləşirlər. Müasir neyroelm vən psixiatriya sahəsində aparılan son tədqiqatlar da göstərir ki, Ayahuska ritualı beynin neyroplastikliyini artıraraq ağır depressiya, təşviş pozuntusu vən posttravmatik stresin müalicəsində unikal potensiala malikdir və bu qədim Amazon ənənəsi rəqəmsal dövrdə də müasir tibbin diqqət mərkəzində durmaqda davam edir.